॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: शुद्ध करना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: शोधने
अंग्रेज़ी: to purify,to cleanse
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | दाः | दौ | दाः |
| द्वितीया | दाम् | दौ | दः |
| तृतीया | दा | दाभ्याम् | दाभिः |
| चतुर्थी | दे | दाभ्याम् | दाभ्यः |
| पञ्चमी | दः | दाभ्याम् | दाभ्यः |
| षष्ठी | दः | दोः | दाम् |
| सप्तमी | दि | दोः | दासु |
| सम्बोधन | हे दाः | हे दौ | हे दाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | दायति | दायतः | दायन्ति |
| मध्यम | दायसि | दायथः | दायथ |
| उत्तम | दायामि | दायावः | दायामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: दायति · लिट्: ददौ · लुट्: दाता · लृट्: दास्यति · लोट्: दायतात् · लङ्: अदायत् · विधिलिङ्: दायेत् · आशीर्लिङ्: दायात् · लुङ्: अदासीत् · लृङ्: अदास्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: दान · ण्वुल्: दायकः · तृच्: दाता · यत्: देयः · तव्य: दातव्यः · अनीयर्: दानीयः · क्त: दातः · क्तवतु: दातवान् · शतृ: दायन् · स्य-शतृ: दास्यन् · क्त्वा: दात्वा · ल्यप्: प्रदाय · तुमुन्: दातुम् · णमुल्: दायम् · घञ्: दायः · क्तिन्: दाति · क्वसु: ददिवान्
अर्थ: हिन्दी अर्थ उपलब्ध नहीं
संस्कृत: श्रद्धोपहननयोः
अंग्रेज़ी: to believe, to have faith, to provide shelter, to help, to sound, to kill, to destroy, to hurt
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | चनतात् / चनताद् / चनतु / चानयतात् / चानयताद् / चानयतु | चनताम् / चानयताम् | चनन्तु / चानयन्तु |
| मध्यम | चन / चनतात् / चनताद् / चानय / चानयतात् / चानयताद् | चनतम् / चानयतम् | चनत / चानयत |
| उत्तम | चनानि / चानयानि | चनाव / चानयाव | चनाम / चानयाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: चनति · लट् (आत्मने.): चानयते · लिट्: चचान · लिट् (आत्मने.): चानयाञ्चक्रे · लुट्: चनिता · लुट् (आत्मने.): चानयिता · लृट्: चनिष्यति · लृट् (आत्मने.): चानयिष्यते · लोट्: चनतात् · लोट् (आत्मने.): चानयताम् · लङ्: अचनत् · लङ् (आत्मने.): अचानयत · विधिलिङ्: चनेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): चानयेत · आशीर्लिङ्: चन्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): चानयिषीष्ट · लुङ्: अचनीत् · लुङ् (आत्मने.): अचीचनत · लृङ्: अचनिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अचानयिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: चनन · ण्वुल्: चानकः · तृच्: चनिता · यत्: चान्यः · ण्यत्: चान्यः · तव्य: चनितव्यः · अनीयर्: चननीयः · क्त: चनितः · क्तवतु: चनितवान् · शतृ: चनन् · स्य-शतृ: चनिष्यन् · शानच्: चानयमानः · क्त्वा: चनित्वा · ल्यप्: प्रचन्य · तुमुन्: चनितुम् · णमुल्: चानम् · घञ्: चानः · क्तिन्: चान्ति · क्वसु: चेनिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| दा | दा (पुं.) — तृतीया विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: दै + अच् 📚 अन्य सम्भावना: दय (नपुं.) — तृतीया विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: दय् + अच् | दा (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: दै + अच् |
| उचन | उत् + चन् धातु (चुरादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: उत् + चन् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन | चन (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: उत् + चन् + अच् |
दा 📚 ➤ शुद्ध करना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: शोधने
उचन 📚 ➤ to believe, to have faith, to provide shelter, to help, to sound, to kill, to destroy, to hurt (अंग्रेज़ी कोश)
संस्कृत: श्रद्धोपहननयोः
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| दा 📚 | सितार का एक बोल । जैसे,—दा दिर दा ड़ा इत्यादि | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| चन् 📚 | cl. 1. ˚नति, to sound, utter a sound, L.; to hurt, injure, Dhātup. xix… | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| दोचन | दा + उचन | गुण | आद्गुणः (६.१.८७) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड