॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: दौड़ता हुआ, बहता हुआ
संस्कृत: गतौ
अंग्रेज़ी: to go
व्युत्पत्ति: द्रु+शतृ (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | द्रवत् / द्रवद् | द्रवती | द्रवन्ति |
| द्वितीया | द्रवत् / द्रवद् | द्रवती | द्रवन्ति |
| तृतीया | द्रवता | द्रवद्भ्याम् | द्रवद्भिः |
| चतुर्थी | द्रवते | द्रवद्भ्याम् | द्रवद्भ्यः |
| पञ्चमी | द्रवतः | द्रवद्भ्याम् | द्रवद्भ्यः |
| षष्ठी | द्रवतः | द्रवतोः | द्रवताम् |
| सप्तमी | द्रवति | द्रवतोः | द्रवत्सु |
| सम्बोधन | हे द्रवत् / हे द्रवद् | हे द्रवती | हे द्रवन्ति |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | द्रवति | द्रवतः | द्रवन्ति |
| मध्यम | द्रवसि | द्रवथः | द्रवथ |
| उत्तम | द्रवामि | द्रवावः | द्रवामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: द्रवति · लिट्: दुद्राव · लुट्: द्रोता · लृट्: द्रोष्यति · लोट्: द्रवतात् · लङ्: अद्रवत् · विधिलिङ्: द्रवेत् · आशीर्लिङ्: द्रूयात् · लुङ्: अदुद्रुवत् · लृङ्: अद्रोष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: द्रवण · ण्वुल्: द्रावकः · तृच्: द्रोता · यत्: द्रव्यः · ण्यत्: द्राव्यः · तव्य: द्रोतव्यः · अनीयर्: द्रवणीयः · क्त: द्रुतः · क्तवतु: द्रुतवान् · शतृ: द्रवन् · स्य-शतृ: द्रोष्यन् · क्त्वा: द्रुत्वा · ल्यप्: प्रद्रुत्य · तुमुन्: द्रोतुम् · णमुल्: द्रावम् · क्तिन्: द्रुति · क्वसु: दुद्रुवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| द्रवता | द्रवत् (नपुं.) — तृतीया विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: द्रु + शतृ 📚 अन्य सम्भावना: द्रवत् (पुं.) — तृतीया विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: द्रु + शतृ | द्रवत् (स्त्री.) — तृतीया विभक्ति, एकवचन |
द्रवता 📚 ➤ दौड़ता हुआ, बहता हुआ
संस्कृत: गतौ
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| द्रवत् 📚 | mfn. running, swift, RV. &c | 🔵🟢 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.४ सेकण्ड