॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: आधार, भंडार, आशय आदि
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | धिः | धी | धयः |
| द्वितीया | धिम् | धी | धीन् |
| तृतीया | धिना | धिभ्याम् | धिभिः |
| चतुर्थी | धये | धिभ्याम् | धिभ्यः |
| पञ्चमी | धेः | धिभ्याम् | धिभ्यः |
| षष्ठी | धेः | ध्योः | धीनाम् |
| सप्तमी | धौ | ध्योः | धिषु |
| सम्बोधन | हे धे | हे धी | हे धयः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
अर्थ: ह्रास होना, झरना, नाश होना
संस्कृत: क्षये
अंग्रेज़ी: to perish,to decay, to deteriorate
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लुट् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | दाता | दातारौ | दातारः |
| मध्यम | दातासे | दातासाथे | दाताध्वे |
| उत्तम | दाताहे | दातास्वहे | दातास्महे |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): दीयते · लिट् (आत्मने.): दिदीये · लुट् (आत्मने.): दाता · लृट् (आत्मने.): दास्यते · लोट् (आत्मने.): दीयताम् · लङ् (आत्मने.): अदीयत · विधिलिङ् (आत्मने.): दीयेत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): दासीष्ट · लुङ् (आत्मने.): अदास्त · लृङ् (आत्मने.): अदास्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: दान · ण्वुल्: दायकः · तृच्: दाता · यत्: देयः · तव्य: दातव्यः · अनीयर्: दानीयः · क्त: दीनः · क्तवतु: दीनवान् · शानच्: दीयमानः · क्त्वा: दीत्वा · ल्यप्: प्रदाय · तुमुन्: दातुम् · णमुल्: दायम् · क्तिन्: दीति · क्वसु: दिदीवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| धी | धि (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, द्विवचन 📚 अन्य सम्भावना: धि (पुं.) — द्वितीया विभक्ति, द्विवचन | धि (पुं.) — सम्बोधन, द्विवचन |
| दाता | दी धातु (दिवादिगण, आत्मनेपद) — लुट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: दातृ (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन | दो धातु (दिवादिगण, परस्मैपद) — लुट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन |
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| धि 📚 | भांड़ार । आगार । विशेष— यह समास के अंत में प्रयुक्त होता है । जैसे, उद… | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| द् 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.३ सेकण्ड