॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: शब्द करना
संस्कृत: शब्दे
अंग्रेज़ी: to sound
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | कुरतात् / कुरताद् / कुरतु | कुरताम् | कुरन्तु |
| मध्यम | कुर / कुरतात् / कुरताद् | कुरतम् | कुरत |
| उत्तम | कुराणि | कुराव | कुराम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: कुरति · लिट्: चुकोर · लुट्: कोरिता · लृट्: कोरिष्यति · लोट्: कुरतात् · लङ्: अकुरत् · विधिलिङ्: कुरेत् · आशीर्लिङ्: कूर्यात् · लुङ्: अकोरीत् · लृङ्: अकोरिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: कोरण · ण्वुल्: कोरकः · तृच्: कोरिता · ण्यत्: कोर्यः · तव्य: कोरितव्यः · अनीयर्: कोरणीयः · क्त: कुरितः · क्तवतु: कुरितवान् · शतृ: कुरन् · स्य-शतृ: कोरिष्यन् · क्त्वा: कुरित्वा · ल्यप्: प्रकूर्य · तुमुन्: कोरितुम् · णमुल्: कोरम् · घञ्: कोरः · क्तिन्: कूर्ति · क्वसु: चुकूर्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| नत-कुर | समास: नत + कुर् तत्पुरुष (सम्भावित) अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: कुर् धातु (तुदादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन 📚 |
नतकुर 📚नत 📚कुर् ➤ नत (झुका हुआ, प्रणत, झुकने वाला, रुझान वाला) + कुर् (शब्द करना)
संस्कृत: शब्दे
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| नत 📚 | मुड़ा हुआ । टेढ़ा | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| कुर् 📚 | cl. 6. P. कुरति, to utter a sound, Dhātup. xxviii, 51 | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| नत |
टेढ़ा (३.१.७०) — अराल, वृजिन, जिह्म, ऊर्मिमत्, कुंचित, आविद्ध, कुटिल, भुग्न |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड