॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: जलाना, नष्ट करना, दुःख देना (वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद))
संस्कृत: भस्मीकरणे
अंग्रेज़ी: to reduce to ashes,to burn, to destroy, to cause pain
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | दहन् | दहन्तौ | दहन्तः |
| द्वितीया | दहन्तम् | दहन्तौ | दहतः |
| तृतीया | दहता | दहद्भ्याम् | दहद्भिः |
| चतुर्थी | दहते | दहद्भ्याम् | दहद्भ्यः |
| पञ्चमी | दहतः | दहद्भ्याम् | दहद्भ्यः |
| षष्ठी | दहतः | दहतोः | दहताम् |
| सप्तमी | दहति | दहतोः | दहत्सु |
| सम्बोधन | हे दहन् | हे दहन्तौ | हे दहन्तः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | दहति | दहतः | दहन्ति |
| मध्यम | दहसि | दहथः | दहथ |
| उत्तम | दहामि | दहावः | दहामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: दहति · लिट्: ददाह · लुट्: दग्धा · लृट्: धक्ष्यति · लोट्: दहतात् · लङ्: अदहत् · विधिलिङ्: दहेत् · आशीर्लिङ्: दह्यात् · लुङ्: अधाक्षीत् · लृङ्: अधक्ष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: दहन · ण्वुल्: दाहकः · तृच्: दग्धा · ण्यत्: दाह्यः · तव्य: दग्धव्यः · अनीयर्: दहनीयः · क्त: दग्धः · क्तवतु: दग्धवान् · शतृ: दहन् · स्य-शतृ: धक्ष्यन् · क्त्वा: दग्ध्वा · ल्यप्: प्रदह्य · तुमुन्: दग्धुम् · णमुल्: दाहम् · घञ्: दाहः · क्तिन्: दग्धि · क्वसु: देहिवान्
अर्थ: स्वीकृति ‘हाँ'
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
अव्यय — इसके रूप विभक्ति/वचन से नहीं बदलते।
निदहन् 📚 ➤ जलाना, नष्ट करना, दुःख देना (वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद))
संस्कृत: भस्मीकरणे
आ 📚 ➤ स्वीकृति ‘हाँ'
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| दहत् 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| निदहना | निदहन् + आ | हल्-अच् संयोग | — |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.३ सेकण्ड