॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: किसी कार्य में लगा हुआ या रुचि रखने वाला
व्युत्पत्ति: नि+रम्+क्त (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | निरतः | निरतौ | निरताः |
| द्वितीया | निरतम् | निरतौ | निरतान् |
| तृतीया | निरतेन | निरताभ्याम् | निरतैः |
| चतुर्थी | निरताय | निरताभ्याम् | निरतेभ्यः |
| पञ्चमी | निरतात् / निरताद् | निरताभ्याम् | निरतेभ्यः |
| षष्ठी | निरतस्य | निरतयोः | निरतानाम् |
| सप्तमी | निरते | निरतयोः | निरतेषु |
| सम्बोधन | हे निरत | हे निरतौ | हे निरताः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| निरतः | निरत (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: रत (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: नि + रम् + क्त |
निरतः 📚 ➤ किसी कार्य में लगा हुआ या रुचि रखने वाला
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| निरत 📚 | किसी काम में लगा हुआ । तप्पर । लीन । यशगूल | 🟠🔵🟣🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड