॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: फुदकना, दुष्ट होना, घातकी होना, बलात्कार करना, जुल्म करना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: प्लुतिशठत्वयोः बलात्कारे च
अंग्रेज़ी: to leap,to jump, to be wicked,to treat with violence, to rape, to do crime
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | हठा | हठे | हठाः |
| द्वितीया | हठाम् | हठे | हठाः |
| तृतीया | हठया | हठाभ्याम् | हठाभिः |
| चतुर्थी | हठायै | हठाभ्याम् | हठाभ्यः |
| पञ्चमी | हठायाः | हठाभ्याम् | हठाभ्यः |
| षष्ठी | हठायाः | हठयोः | हठानाम् |
| सप्तमी | हठायाम् | हठयोः | हठासु |
| सम्बोधन | हे हठे | हे हठे | हे हठाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | हठति | हठतः | हठन्ति |
| मध्यम | हठसि | हठथः | हठथ |
| उत्तम | हठामि | हठावः | हठामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: हठति · लिट्: जहाठ · लुट्: हठिता · लृट्: हठिष्यति · लोट्: हठतात् · लङ्: अहठत् · विधिलिङ्: हठेत् · आशीर्लिङ्: हठ्यात् · लुङ्: अहठीत् · लृङ्: अहठिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: हठन · ण्वुल्: हाठकः · तृच्: हठिता · ण्यत्: हाठ्यः · तव्य: हठितव्यः · अनीयर्: हठनीयः · क्त: हठितः · क्तवतु: हठितवान् · शतृ: हठन् · स्य-शतृ: हठिष्यन् · क्त्वा: हठित्वा · ल्यप्: प्रहठ्य · तुमुन्: हठितुम् · णमुल्: हाठम् · घञ्: हाठः · क्तिन्: हट्टि · क्वसु: जहठ्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| निहठा | हठा (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: नि + हठ् + अच् 📚 अन्य सम्भावना: हठा (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, बहुवचन · कृदन्त: नि + हठ् + अच् | हठा (स्त्री.) — द्वितीया विभक्ति, बहुवचन · कृदन्त: नि + हठ् + अच् |
निहठा 📚 ➤ फुदकना, दुष्ट होना, घातकी होना, बलात्कार करना, जुल्म करना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: प्लुतिशठत्वयोः बलात्कारे च
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| हठा 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड