॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: पीने वाला, चढ़ा जाने वाला
व्युत्पत्ति: पा + विच्
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | पम् | पे | पानि |
| द्वितीया | पम् | पे | पानि |
| तृतीया | पेन | पाभ्याम् | पैः |
| चतुर्थी | पाय | पाभ्याम् | पेभ्यः |
| पञ्चमी | पात् / पाद् | पाभ्याम् | पेभ्यः |
| षष्ठी | पस्य | पयोः | पानाम् |
| सप्तमी | पे | पयोः | पेषु |
| सम्बोधन | हे प | हे पे | हे पानि |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
अर्थ: शाखा फैलना, डालें पैदा होना
संस्कृत: व्याप्तौ
अंग्रेज़ी: to pervade, to spread, to penetrate, to occupy
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | शाखतात् / शाखताद् / शाखतु | शाखताम् | शाखन्तु |
| मध्यम | शाख / शाखतात् / शाखताद् | शाखतम् | शाखत |
| उत्तम | शाखानि | शाखाव | शाखाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: शाखति · लिट्: शशाख · लुट्: शाखिता · लृट्: शाखिष्यति · लोट्: शाखतात् · लङ्: अशाखत् · विधिलिङ्: शाखेत् · आशीर्लिङ्: शाख्यात् · लुङ्: अशाखीत् · लृङ्: अशाखिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: शाखन · ण्वुल्: शाखकः · तृच्: शाखिता · ण्यत्: शाख्यः · तव्य: शाखितव्यः · अनीयर्: शाखनीयः · क्त: शाखितः · क्तवतु: शाखितवान् · शतृ: शाखन् · स्य-शतृ: शाखिष्यन् · क्त्वा: शाखित्वा · ल्यप्: प्रशाख्य · तुमुन्: शाखितुम् · णमुल्: शाखम् · घञ्: शाखः · क्तिन्: शाक्ति · क्वसु: शशाख्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| पम् | पा (नपुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: पा (नपुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन |
| च-शाख | समास: च + शाख् तत्पुरुष (सम्भावित) अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: शाख् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: शाख (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन | शाख (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: शाख् + अच् |
पम् 📚 ➤ पीने वाला, चढ़ा जाने वाला
चशाख 📚च 📚शाख् ➤ च (और, भी, तथा, इसके अतिरिक्त) + शाख् (शाखा फैलना, डालें पैदा होना)
संस्कृत: व्याप्तौ
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| पा 📚 | पैर । चरण | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| शाख् 📚 | (prob. artificial; cf. √ श्लाख्) cl. 1. P. शाखति, to embrace, pervade,… | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| पंचशाख | पम् + च | अनुस्वार | मोऽनुस्वारः (८.३.२३) |
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड