॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: गिराने वाला, जातिभ्रष्ट करने वाला
संस्कृत: गतौ
अंग्रेज़ी: to go
व्युत्पत्ति: पत् + अनीयर् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | पतनीयः | पतनीयौ | पतनीयाः |
| द्वितीया | पतनीयम् | पतनीयौ | पतनीयान् |
| तृतीया | पतनीयेन | पतनीयाभ्याम् | पतनीयैः |
| चतुर्थी | पतनीयाय | पतनीयाभ्याम् | पतनीयेभ्यः |
| पञ्चमी | पतनीयात् / पतनीयाद् | पतनीयाभ्याम् | पतनीयेभ्यः |
| षष्ठी | पतनीयस्य | पतनीययोः | पतनीयानाम् |
| सप्तमी | पतनीये | पतनीययोः | पतनीयेषु |
| सम्बोधन | हे पतनीय | हे पतनीयौ | हे पतनीयाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | पतति | पततः | पतन्ति |
| मध्यम | पतसि | पतथः | पतथ |
| उत्तम | पतामि | पतावः | पतामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: पतति · लिट्: पपात · लुट्: पतिता · लृट्: पतिष्यति · लोट्: पततात् · लङ्: अपतत् · विधिलिङ्: पतेत् · आशीर्लिङ्: पत्यात् · लुङ्: अपप्तत् · लृङ्: अपतिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: पतन · ण्वुल्: पातकः · तृच्: पतिता · ण्यत्: पात्यः · तव्य: पतितव्यः · अनीयर्: पतनीयः · क्त: पतितः · क्तवतु: पतितवान् · शतृ: पतन् · स्य-शतृ: पतिष्यन् · क्त्वा: पतित्वा · ल्यप्: प्रपत्य · तुमुन्: पतितुम् · णमुल्: पातम् · घञ्: पातः · क्तिन्: पत्ति · क्वसु: पेतिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| पतनीयः | पतनीय (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: पत् + अनीयर् 📚 |
पतनीयः 📚 ➤ गिराने वाला, जातिभ्रष्ट करने वाला
संस्कृत: गतौ
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| पतनीय 📚 | जिसका गिरना अथवा अधोगत होना संभव हो । गिरने अथवा नष्ट, पतित या अधोगत ह… | 🟠🔵🟣🟢 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड