॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: पतला करना, गलाना (भाववाचक/करणवाचक कृदन्त)
संस्कृत: द्रवीकरणे
अंग्रेज़ी: to melt, to make thin
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | लापनम् | लापने | लापनानि |
| द्वितीया | लापनम् | लापने | लापनानि |
| तृतीया | लापनेन | लापनाभ्याम् | लापनैः |
| चतुर्थी | लापनाय | लापनाभ्याम् | लापनेभ्यः |
| पञ्चमी | लापनात् / लापनाद् | लापनाभ्याम् | लापनेभ्यः |
| षष्ठी | लापनस्य | लापनयोः | लापनानाम् |
| सप्तमी | लापने | लापनयोः | लापनेषु |
| सम्बोधन | हे लापन | हे लापने | हे लापनानि |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | लयति / लापयति / लाययति | लयतः / लापयतः / लाययतः | लयन्ति / लापयन्ति / लाययन्ति |
| मध्यम | लयसि / लापयसि / लाययसि | लयथः / लापयथः / लाययथः | लयथ / लापयथ / लाययथ |
| उत्तम | लयामि / लापयामि / लाययामि | लयावः / लापयावः / लाययावः | लयामः / लापयामः / लाययामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: लयति · लट् (आत्मने.): लापयते · लिट्: ललौ · लिट् (आत्मने.): लापयाञ्चक्रे · लुट्: लयिता · लुट् (आत्मने.): लापयिता · लृट्: लयिष्यति · लृट् (आत्मने.): लापयिष्यते · लोट्: लयतात् · लोट् (आत्मने.): लापयताम् · लङ्: अलयत् · लङ् (आत्मने.): अलापयत · विधिलिङ्: लयेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): लापयेत · आशीर्लिङ्: लाप्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): लापयिषीष्ट · लुङ्: अलायीत् · लुङ् (आत्मने.): अलीलपत · लृङ्: अलयिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अलापयिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: लान · ण्वुल्: लायकः · तृच्: लिता · यत्: लेयः · तव्य: लितव्यः · अनीयर्: लानीयः · क्त: लितः · क्तवतु: लितवान् · शतृ: लयन् · स्य-शतृ: लिष्यन् · शानच्: लापयमानः · क्त्वा: लित्वा · ल्यप्: प्रलाय · तुमुन्: लितुम् · णमुल्: लायम् · क्तिन्: लीति · क्वसु: लिलीवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| पत-लापन | समास: पत + लापन तत्पुरुष (सम्भावित) अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: लापन (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: ली + ल्युट् 📚 |
पतलापन 📚पत 📚लापन ➤ पत (जाना, नीचे गिरना, उतरना) + लापन (पतला करना, गलाना (भाववाचक/करणवाचक कृदन्त))
संस्कृत: द्रवीकरणे
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| पत 📚 | पु † संज्ञा पुं॰ | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| लापन 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड