॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: जाना, नीचे गिरना, उतरना
संस्कृत: गतौ
अंग्रेज़ी: to fall down, to go down, to descend, to go
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लुङ् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अपपतत / अपीपतत | अपपतेताम् / अपीपतेताम् | अपपतन्त / अपीपतन्त |
| मध्यम | अपपतथाः / अपीपतथाः | अपपतेथाम् / अपीपतेथाम् | अपपतध्वम् / अपीपतध्वम् |
| उत्तम | अपपते / अपीपते | अपपतावहि / अपीपतावहि | अपपतामहि / अपीपतामहि |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: पतति · लट् (आत्मने.): पतयते · लिट्: पतयाञ्चकार · लिट् (आत्मने.): पतयाञ्चक्रे · लुट्: पतयिता · लुट् (आत्मने.): पतयिता · लृट्: पतयिष्यति · लृट् (आत्मने.): पतयिष्यते · लोट्: पततात् · लोट् (आत्मने.): पतयताम् · लङ्: अपतत् · लङ् (आत्मने.): अपतयत · विधिलिङ्: पतयेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): पतयेत · आशीर्लिङ्: पत्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): पतयिषीष्ट · लुङ्: अपतीत् · लुङ् (आत्मने.): अपपतत · लृङ्: अपतयिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अपतयिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: पतन · ण्वुल्: पतकः · तृच्: पतिता · यत्: पत्यः · तव्य: पतितव्यः · अनीयर्: पतनीयः · क्त: पतितः · क्तवतु: पतितवान् · शतृ: पतन् · स्य-शतृ: पतिष्यन् · शानच्: पातयमानः · क्त्वा: पतित्वा · ल्यप्: प्रपत्य · तुमुन्: पतितुम् · णमुल्: पतम् · घञ्: पतः · क्तिन्: पत्ति · क्वसु: पताम्बभूवान्
अर्थ: जो जाता है, जाने वाला, गतिमान होने वाला, ठहरने वाला, शेष रहने वाला, मैथुन करने वाला
व्युत्पत्ति: गै-क (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | गः | गौ | गाः |
| द्वितीया | गम् | गौ | गान् |
| तृतीया | गेन | गाभ्याम् | गैः |
| चतुर्थी | गाय | गाभ्याम् | गेभ्यः |
| पञ्चमी | गात् / गाद् | गाभ्याम् | गेभ्यः |
| षष्ठी | गस्य | गयोः | गानाम् |
| सप्तमी | गे | गयोः | गेषु |
| सम्बोधन | हे ग | हे गौ | हे गाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
पति 📚 ➤ जाना, नीचे गिरना, उतरना
संस्कृत: गतौ
ग 📚 ➤ जो जाता है, जाने वाला, गतिमान होने वाला, ठहरने वाला, शेष रहने वाला, मैथुन करने वाला
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| पत् 📚 | cl. 4. Ā. (Dhātup. xxvi, 50) पत्यते, to be master, reign, rule, gover… | 🔵🟣🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड