॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: जाना, नीचे गिरना, उतरना
संस्कृत: गतौ
अंग्रेज़ी: to fall down, to go down, to descend, to go
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लुङ् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अपपतत / अपीपतत | अपपतेताम् / अपीपतेताम् | अपपतन्त / अपीपतन्त |
| मध्यम | अपपतथाः / अपीपतथाः | अपपतेथाम् / अपीपतेथाम् | अपपतध्वम् / अपीपतध्वम् |
| उत्तम | अपपते / अपीपते | अपपतावहि / अपीपतावहि | अपपतामहि / अपीपतामहि |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: पतति · लट् (आत्मने.): पतयते · लिट्: पतयाञ्चकार · लिट् (आत्मने.): पतयाञ्चक्रे · लुट्: पतयिता · लुट् (आत्मने.): पतयिता · लृट्: पतयिष्यति · लृट् (आत्मने.): पतयिष्यते · लोट्: पततात् · लोट् (आत्मने.): पतयताम् · लङ्: अपतत् · लङ् (आत्मने.): अपतयत · विधिलिङ्: पतयेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): पतयेत · आशीर्लिङ्: पत्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): पतयिषीष्ट · लुङ्: अपतीत् · लुङ् (आत्मने.): अपपतत · लृङ्: अपतयिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अपतयिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: पतन · ण्वुल्: पतकः · तृच्: पतिता · यत्: पत्यः · तव्य: पतितव्यः · अनीयर्: पतनीयः · क्त: पतितः · क्तवतु: पतितवान् · शतृ: पतन् · स्य-शतृ: पतिष्यन् · शानच्: पातयमानः · क्त्वा: पतित्वा · ल्यप्: प्रपत्य · तुमुन्: पतितुम् · णमुल्: पतम् · घञ्: पतः · क्तिन्: पत्ति · क्वसु: पताम्बभूवान्
अर्थ: जो
संस्कृत: बुद्धिविशेषनिर्दिष्टवस्तुवाचकसर्वनाम
अंग्रेज़ी: Which
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
अर्थ: दौलत, सम्पत्ति, धन
संस्कृत: द्रव्यम्, सुवर्णम् · पर्याय: द्रव्य, वित्त, स्वापतेय, रिक्थ, ऋक्थ
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| पति | पत धातु (चुरादिगण, आत्मनेपद) — लुङ् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन · कर्मणि/भावे (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) 📚 |
| या | यद् (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन 📚 |
| राः | रै (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: रा (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन | रै (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन |
पति 📚 ➤ जाना, नीचे गिरना, उतरना
संस्कृत: गतौ
या 📚 ➤ जो
संस्कृत: बुद्धिविशेषनिर्दिष्टवस्तुवाचकसर्वनाम
राः 📚 ➤ दौलत, सम्पत्ति, धन
संस्कृत: द्रव्यम्, सुवर्णम् · पर्याय: द्रव्य, वित्त, स्वापतेय, रिक्थ, ऋक्थ
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| पत् 📚 | cl. 4. Ā. (Dhātup. xxvi, 50) पत्यते, to be master, reign, rule, gover… | 🔵🟣🟤 |
| यद् 📚 | (nom. and acc. sg. n. and base in comp. of 3. य), who, which, what, wh… | 🔵🟣🟢 |
| रै 📚 | धन दौलत । संपत्ति | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| रै |
धन के नाम (२.९.९०) — द्रव्य, वित्त, स्वापतेय, रिक्थ, ऋक्थ, धन, वसु, हिरण्य |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड