॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: विवाह
संस्कृत: विवाहः · पर्याय: विवाह, उपयम, उद्वाह, उपयाम, पाणिपीडन
व्युत्पत्ति: परि + नी + अप् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | परिणयः | परिणयौ | परिणयाः |
| द्वितीया | परिणयम् | परिणयौ | परिणयान् |
| तृतीया | परिणयेन | परिणयाभ्याम् | परिणयैः |
| चतुर्थी | परिणयाय | परिणयाभ्याम् | परिणयेभ्यः |
| पञ्चमी | परिणयात् / परिणयाद् | परिणयाभ्याम् | परिणयेभ्यः |
| षष्ठी | परिणयस्य | परिणययोः | परिणयानाम् |
| सप्तमी | परिणये | परिणययोः | परिणयेषु |
| सम्बोधन | हे परिणय | हे परिणयौ | हे परिणयाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| परिणयः | परिणय (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: नय (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: परि + नय् + अच् |
परिणयः 📚 ➤ विवाह
संस्कृत: विवाहः · पर्याय: विवाह, उपयम, उद्वाह, उपयाम, पाणिपीडन
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| परिणय 📚 | ब्याह । विवाह । उद्वाह । दारपरिग्रह । शादी | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| परिणय |
विवाह के और नाम (२.७.६१) — उद्वाह, उपयाम, पाणिपीडन |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड