॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: पढ़ाया हुआ, शिक्षा दिया हुआ
संस्कृत: व्यक्तायां वाचि
अंग्रेज़ी: to learn, to read, to study, to recite
व्युत्पत्ति: पठ् + णिच् + क्त (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | पाठितः | पाठितौ | पाठिताः |
| द्वितीया | पाठितम् | पाठितौ | पाठितान् |
| तृतीया | पाठितेन | पाठिताभ्याम् | पाठितैः |
| चतुर्थी | पाठिताय | पाठिताभ्याम् | पाठितेभ्यः |
| पञ्चमी | पाठितात् / पाठिताद् | पाठिताभ्याम् | पाठितेभ्यः |
| षष्ठी | पाठितस्य | पाठितयोः | पाठितानाम् |
| सप्तमी | पाठिते | पाठितयोः | पाठितेषु |
| सम्बोधन | हे पाठित | हे पाठितौ | हे पाठिताः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | पठति | पठतः | पठन्ति |
| मध्यम | पठसि | पठथः | पठथ |
| उत्तम | पठामि | पठावः | पठामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: पठति · लिट्: पपाठ · लुट्: पठिता · लृट्: पठिष्यति · लोट्: पठतात् · लङ्: अपठत् · विधिलिङ्: पठेत् · आशीर्लिङ्: पठ्यात् · लुङ्: अपठीत् · लृङ्: अपठिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: पठन · ण्वुल्: पाठकः · तृच्: पठिता · ण्यत्: पाठ्यः · तव्य: पठितव्यः · अनीयर्: पठनीयः · क्त: पठितः · क्तवतु: पठितवान् · शतृ: पठन् · स्य-शतृ: पठिष्यन् · क्त्वा: पठित्वा · ल्यप्: प्रपठ्य · तुमुन्: पठितुम् · णमुल्: पाठम् · घञ्: पाठः · क्तिन्: पट्टि · क्वसु: पेठिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| पाठितः | पाठित (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: पठ् + णिच्+क्त 📚 |
पाठितः 📚 ➤ पढ़ाया हुआ, शिक्षा दिया हुआ
संस्कृत: व्यक्तायां वाचि
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| पाठित 📚 | पढा़या हुआ । सिखाया हुआ | 🟠🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड