॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: पिलाना, पीने के लिए देना
व्युत्पत्ति: पा+क (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | पाः | पौ | पाः |
| द्वितीया | पाम् | पौ | पः |
| तृतीया | पा | पाभ्याम् | पाभिः |
| चतुर्थी | पे | पाभ्याम् | पाभ्यः |
| पञ्चमी | पः | पाभ्याम् | पाभ्यः |
| षष्ठी | पः | पोः | पाम् |
| सप्तमी | पि | पोः | पासु |
| सम्बोधन | हे पाः | हे पौ | हे पाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
अर्थ: इच्छा करना, चाहना
संस्कृत: कान्तौ
अंग्रेज़ी: to wish,to long for, to desire
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लिट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | उवाश | ऊशतुः | ऊशुः |
| मध्यम | उवशिथ | ऊशथुः | ऊश |
| उत्तम | उवश / उवाश | ऊशिव | ऊशिम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: वष्टि · लिट्: उवाश · लुट्: वशिता · लृट्: वशिष्यति · लोट्: उष्टात् · लङ्: अवट् · विधिलिङ्: उश्यात् · आशीर्लिङ्: उश्यात् · लुङ्: अवशीत् · लृङ्: अवशिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: वशन · ण्वुल्: वाशकः · तृच्: वशिता · ण्यत्: वाश्यः · तव्य: वशितव्यः · अनीयर्: वशनीयः · क्त: उशितः · क्तवतु: उशितवान् · शतृ: उशन् · स्य-शतृ: वशिष्यन् · क्त्वा: वशित्वा · ल्यप्: प्रोश्य · तुमुन्: वशितुम् · णमुल्: वाशम् · घञ्: वाशः · क्तिन्: उष्टि · क्वसु: ऊशिवान्
पायपा 📚पाय 📚पा ➤ पाय (सूखना, कुम्हलाना (पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (…) + पा (पिलाना, पीने के लिए देना)
ऊश 📚 ➤ इच्छा करना, चाहना
संस्कृत: कान्तौ
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| पाय 📚 | जल । पानी | 🟠🔵🟣 |
| पा 📚 | पैर । चरण | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| वश् 📚 | cl. 2. P. (Dhātup. xxiv, 71) वष्टि, (1. pl. उश्मसि, or श्मसि, RV.; 3… | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| पायपोश | पा + ऊश | गुण | आद्गुणः (६.१.८७) |
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.३ सेकण्ड