॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: टेढ़ा चलना (भाववाचक/करणवाचक कृदन्त)
संस्कृत: कुटिलायां गतौ
अंग्रेज़ी: to move tortuously, to limp
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | अगनम् | अगने | अगनानि |
| द्वितीया | अगनम् | अगने | अगनानि |
| तृतीया | अगनेन | अगनाभ्याम् | अगनैः |
| चतुर्थी | अगनाय | अगनाभ्याम् | अगनेभ्यः |
| पञ्चमी | अगनात् / अगनाद् | अगनाभ्याम् | अगनेभ्यः |
| षष्ठी | अगनस्य | अगनयोः | अगनानाम् |
| सप्तमी | अगने | अगनयोः | अगनेषु |
| सम्बोधन | हे अगन | हे अगने | हे अगनानि |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अगति | अगतः | अगन्ति |
| मध्यम | अगसि | अगथः | अगथ |
| उत्तम | अगामि | अगावः | अगामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: अगति · लिट्: आग · लुट्: अगिता · लृट्: अगिष्यति · लोट्: अगतात् · लङ्: आगत् · विधिलिङ्: अगेत् · आशीर्लिङ्: अग्यात् · लुङ्: आगीत् · लृङ्: आगिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: अगन · ण्वुल्: आगकः · तृच्: अगिता · ण्यत्: आग्यः · तव्य: अगितव्यः · अनीयर्: अगनीयः · क्त: अगितः · क्तवतु: अगितवान् · शतृ: अगन् · स्य-शतृ: अगिष्यन् · क्त्वा: अगित्वा · ल्यप्: प्राग्य · तुमुन्: अगितुम् · णमुल्: आगम् · घञ्: आगः · क्तिन्: अक्ति · क्वसु: आगिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| पाल-अगन | समास: पाल + अगन तत्पुरुष (सम्भावित) अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: अगन (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: अग् + ल्युट् 📚 |
पालअगन 📚पाल 📚अगन ➤ पाल (पालन करना, संरक्षण करना (कर्तृवाचक कृदन्त)) + अगन (टेढ़ा चलना (भाववाचक/करणवाचक कृदन्त))
संस्कृत: कुटिलायां गतौ
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| पालागन | पाल + अगन | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड