॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: नगर
संस्कृत: नगरम् · पर्याय: पुरी, नगरी, पत्तन, पुटभेदन, स्थानीय
अंग्रेज़ी: City
व्युत्पत्ति: पृ + क्वित्
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | पूः | पुरौ | पुरः |
| द्वितीया | पुरम् | पुरौ | पुरः |
| तृतीया | पुरा | पूर्भ्याम् | पूर्भिः |
| चतुर्थी | पुरे | पूर्भ्याम् | पूर्भ्यः |
| पञ्चमी | पुरः | पूर्भ्याम् | पूर्भ्यः |
| षष्ठी | पुरः | पुरोः | पुराम् |
| सप्तमी | पुरि | पुरोः | पूर्षु |
| सम्बोधन | हे पूः | हे पुरौ | हे पुरः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
अर्थ: जाना, मारना, देखना
संस्कृत: गतिहिंसादर्शनेषु
अंग्रेज़ी: to go, to kill, to see
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | ईषताम् | ईषेताम् | ईषन्ताम् |
| मध्यम | ईषस्व | ईषेथाम् | ईषध्वम् |
| उत्तम | ईषै | ईषावहै | ईषामहै |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): ईषते · लिट् (आत्मने.): ईषाञ्चक्रे · लुट् (आत्मने.): ईषिता · लृट् (आत्मने.): ईषिष्यते · लोट् (आत्मने.): ईषताम् · लङ् (आत्मने.): ऐषत · विधिलिङ् (आत्मने.): ईषेत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): ईषिषीष्ट · लुङ् (आत्मने.): ऐषिष्ट · लृङ् (आत्मने.): ऐषिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: ईषण · ण्वुल्: ईषकः · तृच्: ईषिता · ण्यत्: ईष्यः · तव्य: ईषितव्यः · अनीयर्: ईषणीयः · क्त: ईषितः · क्तवतु: ईषितवान् · शानच्: ईषमाणः · क्त्वा: ईषित्वा · ल्यप्: प्रेष्य · तुमुन्: ईषितुम् · णमुल्: ईषम् · घञ्: ईषः · क्तिन्: ईष्टि · क्वसु: ईषाम्बभूवान्
पुरि 📚 ➤ नगर
संस्कृत: नगरम् · पर्याय: पुरी, नगरी, पत्तन, पुटभेदन, स्थानीय
ईषय 📚 ➤ जाना, मारना, देखना
संस्कृत: गतिहिंसादर्शनेषु
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| पुर् 📚 | f. (√ पॄ) only instr. pl. पूर्भिस्, in abundance, abundantly, RV. v, … | 🔵🟣 |
| ईषय 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| पुर् |
नगर के नाम (२.२.१) — पुरी, नगरी, पत्तन, पुटभेदन, स्थानीय, निगम गुग्गुल के नाम (२.४.३४) — कुम्भ, उलूखलक, कौशिक, गुग्गुलु |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| पुरीषय | पुरि + ईषय | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड