॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: शब्द करना, ढेर करना
संस्कृत: शब्दसङ्घातयोः
अंग्रेज़ी: to sound, to heap, to pile up
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | पेटतात् / पेटताद् / पेटतु | पेटताम् | पेटन्तु |
| मध्यम | पेट / पेटतात् / पेटताद् | पेटतम् | पेटत |
| उत्तम | पेटानि | पेटाव | पेटाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: पेटति · लिट्: पिपेट · लुट्: पेटिता · लृट्: पेटिष्यति · लोट्: पेटतात् · लङ्: अपेटत् · विधिलिङ्: पेटेत् · आशीर्लिङ्: पिट्यात् · लुङ्: अपेटीत् · लृङ्: अपेटिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: पेटन · ण्वुल्: पेटकः · तृच्: पेटिता · ण्यत्: पेट्यः · तव्य: पेटितव्यः · अनीयर्: पेटनीयः · क्त: पिटितः · क्तवतु: पिटितवान् · शतृ: पेटन् · स्य-शतृ: पेटिष्यन् · क्त्वा: पिटित्वा · ल्यप्: प्रपिट्य · तुमुन्: पेटितुम् · णमुल्: पेटम् · घञ्: पेटः · क्तिन्: पिट्टि · क्वसु: पिपिट्वान्
अर्थ: शब्द करना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: शब्दे
अंग्रेज़ी: to sound
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | राः | रौ | राः |
| द्वितीया | राम् | रौ | रः |
| तृतीया | रा | राभ्याम् | राभिः |
| चतुर्थी | रे | राभ्याम् | राभ्यः |
| पञ्चमी | रः | राभ्याम् | राभ्यः |
| षष्ठी | रः | रोः | राम् |
| सप्तमी | रि | रोः | रासु |
| सम्बोधन | हे राः | हे रौ | हे राः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | रायति | रायतः | रायन्ति |
| मध्यम | रायसि | रायथः | रायथ |
| उत्तम | रायामि | रायावः | रायामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: रायति · लिट्: ररौ · लुट्: राता · लृट्: रास्यति · लोट्: रायतात् · लङ्: अरायत् · विधिलिङ्: रायेत् · आशीर्लिङ्: रायात् · लुङ्: अरासीत् · लृङ्: अरास्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: राण · ण्वुल्: रायकः · तृच्: राता · यत्: रेयः · तव्य: रातव्यः · अनीयर्: राणीयः · क्त: रातः · क्तवतु: रातवान् · शतृ: रायन् · स्य-शतृ: रास्यन् · क्त्वा: रात्वा · ल्यप्: प्रराय · तुमुन्: रातुम् · णमुल्: रायम् · घञ्: रायः · क्तिन्: राति · क्वसु: ररिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| पेट | पिट् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: पेट (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन | पेट (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन |
| आरा | रा (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: आ + रै + अच् 📚 अन्य सम्भावना: आरा (स्त्री.) — द्वितीया विभक्ति, बहुवचन | आरा (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन |
पेट 📚 ➤ शब्द करना, ढेर करना
संस्कृत: शब्दसङ्घातयोः
आरा 📚 ➤ शब्द करना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: शब्दे
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| पिट् 📚 | cl. 1. P. पेटति, to sound, to assemble or heap together, Dhātup. ix, 2… | 🔵🟣 |
| रा 📚 | (आ), f. (only L.) amorous play (= विभ्रम) | 🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| पेटारा | पेट + आरा | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड