॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: बढ़ना, उन्नति होना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: वृद्धौ
अंग्रेज़ी: to grow, to increase, to swell;
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | प्या | प्ये | प्याः |
| द्वितीया | प्याम् | प्ये | प्याः |
| तृतीया | प्यया | प्याभ्याम् | प्याभिः |
| चतुर्थी | प्यायै | प्याभ्याम् | प्याभ्यः |
| पञ्चमी | प्यायाः | प्याभ्याम् | प्याभ्यः |
| षष्ठी | प्यायाः | प्ययोः | प्यानाम् |
| सप्तमी | प्यायाम् | प्ययोः | प्यासु |
| सम्बोधन | हे प्ये | हे प्ये | हे प्याः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | प्यायते | प्यायेते | प्यायन्ते |
| मध्यम | प्यायसे | प्यायेथे | प्यायध्वे |
| उत्तम | प्याये | प्यायावहे | प्यायामहे |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): प्यायते · लिट् (आत्मने.): पप्ये · लुट् (आत्मने.): प्याता · लृट् (आत्मने.): प्यास्यते · लोट् (आत्मने.): प्यायताम् · लङ् (आत्मने.): अप्यायत · विधिलिङ् (आत्मने.): प्यायेत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): प्यासीष्ट · लुङ् (आत्मने.): अप्यास्त · लृङ् (आत्मने.): अप्यास्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: प्यान · ण्वुल्: प्यायकः · तृच्: प्याता · यत्: प्येयः · तव्य: प्यातव्यः · अनीयर्: प्यानीयः · क्त: प्यानः · क्तवतु: प्यानवान् · शानच्: प्यायमानः · क्त्वा: प्यात्वा · ल्यप्: प्रप्याय · तुमुन्: प्यातुम् · णमुल्: प्यायम् · घञ्: प्यायः · क्तिन्: प्याति · क्वसु: पप्यिवान्
अर्थ: न जायते नञ् - जन्+ड "अजन्मा, अनादि"
संस्कृत: अजः, शिवः, विष्णुः · पर्याय: स्तभ, छाग, वस्त, छगलक
व्युत्पत्ति: - न जायते नञ् - जन्+ड (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | अजः | अजौ | अजाः |
| द्वितीया | अजम् | अजौ | अजान् |
| तृतीया | अजेन | अजाभ्याम् | अजैः |
| चतुर्थी | अजाय | अजाभ्याम् | अजेभ्यः |
| पञ्चमी | अजात् / अजाद् | अजाभ्याम् | अजेभ्यः |
| षष्ठी | अजस्य | अजयोः | अजानाम् |
| सप्तमी | अजे | अजयोः | अजेषु |
| सम्बोधन | हे अज | हे अजौ | हे अजाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
प्या 📚 ➤ बढ़ना, उन्नति होना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: वृद्धौ
अजः 📚 ➤ न जायते नञ् - जन्+ड "अजन्मा, अनादि"
संस्कृत: अजः, शिवः, विष्णुः · पर्याय: स्तभ, छाग, वस्त, छगलक
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| प्या 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें | |
| अज 📚 | जिसका जन्म न हो । जन्म के बंधन से रहित । अजन्मा । स्वयंभू | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| अज |
बकरा (२.९.७७) — स्तभ, छाग, बस्त, छगलक |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| प्याजो | प्या + अजः | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड