॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: प्रीती करना, तृप्त करना, कामना करना, कांतिमान होना
संस्कृत: तर्पणे कान्तौ च
अंग्रेज़ी: to love, to satisfy, to desire, to wish, to be radiant
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | प्रयतात् / प्रयताद् / प्रयतु / प्राययतात् / प्राययताद् / प्राययतु / प्रीणयतात् / प्रीणयताद् / प्रीणयतु | प्रयताम् / प्राययताम् / प्रीणयताम् | प्रयन्तु / प्राययन्तु / प्रीणयन्तु |
| मध्यम | प्रय / प्रयतात् / प्रयताद् / प्रायय / प्राययतात् / प्राययताद् / प्रीणय / प्रीणयतात् / प्रीणयताद् | प्रयतम् / प्राययतम् / प्रीणयतम् | प्रयत / प्राययत / प्रीणयत |
| उत्तम | प्रयाणि / प्राययाणि / प्रीणयानि | प्रयाव / प्राययाव / प्रीणयाव | प्रयाम / प्राययाम / प्रीणयाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: प्रयति · लट् (आत्मने.): प्रयते · लिट्: पिप्राय · लिट् (आत्मने.): पिप्रिये · लुट्: प्रयिता · लुट् (आत्मने.): प्रयिता · लृट्: प्रयिष्यति · लृट् (आत्मने.): प्रयिष्यते · लोट्: प्रयतात् · लोट् (आत्मने.): प्रयताम् · लङ्: अप्रयत् · लङ् (आत्मने.): अप्रयत · विधिलिङ्: प्रयेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): प्रयेत · आशीर्लिङ्: प्राय्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): प्रयिषीष्ट · लुङ्: अपिप्रयत् · लुङ् (आत्मने.): अपिप्रयत · लृङ्: अप्रयिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अप्रयिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: प्रयण · ण्वुल्: प्रायकः · तृच्: प्रयिता · यत्: प्रेयः · तव्य: प्रयितव्यः · अनीयर्: प्रयणीयः · क्त: प्रियितः · क्तवतु: प्रियितवान् · शतृ: प्रयन् · स्य-शतृ: प्रयिष्यन् · शानच्: प्रयमाणः · क्त्वा: प्रयित्वा · ल्यप्: प्रप्रीय · तुमुन्: प्रयितुम् · णमुल्: प्रायम् · क्तिन्: प्रीति · क्वसु: पिप्रीवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| प्रयत | प्री धातु (चुरादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, बहुवचन 📚 अन्य सम्भावना: प्रयत (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन | प्रयत (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन |
प्रयत 📚 ➤ प्रीती करना, तृप्त करना, कामना करना, कांतिमान होना
संस्कृत: तर्पणे कान्तौ च
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| प्र् 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड