॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: उद्यम करना
संस्कृत: व्यायामे
अंग्रेज़ी: to try, to put effort
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लट् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | प्रियते | प्रियेते | प्रियन्ते |
| मध्यम | प्रियसे | प्रियेथे | प्रियध्वे |
| उत्तम | प्रिये | प्रियावहे | प्रियामहे |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): प्रियते · लिट् (आत्मने.): पप्रे · लुट् (आत्मने.): पर्ता · लृट् (आत्मने.): परिष्यते · लोट् (आत्मने.): प्रियताम् · लङ् (आत्मने.): अप्रियत · विधिलिङ् (आत्मने.): प्रियेत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): पृषीष्ट · लुङ् (आत्मने.): अपृत · लृङ् (आत्मने.): अपरिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: परण · ण्वुल्: पारकः · तृच्: पर्ता · ण्यत्: पार्यः · तव्य: पर्तव्यः · अनीयर्: परणीयः · क्त: पृतः · क्तवतु: पृतवान् · शानच्: प्रियमाणः · क्त्वा: पृत्वा · ल्यप्: प्रपृत्य · तुमुन्: पर्तुम् · णमुल्: पारम् · घञ्: पारः · क्तिन्: पृति · क्वसु: पपृवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| प्रियते | पृ धातु (तुदादिगण, आत्मनेपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन अन्य सम्भावना: पृ धातु (स्वादिगण, आत्मनेपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन · कर्मणि/भावे | पृ धातु (तुदादिगण, आत्मनेपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन · कर्मणि/भावे |
प्रियते ➤ उद्यम करना
संस्कृत: व्यायामे
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड