॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: प्रसन्न, खुश, प्रहृष्ट, आनन्दित
संस्कृत: प्रीतौ · पर्याय: हृष्ट, मत्त, तृप्त, प्रह्लन्न, प्रमुदित
अंग्रेज़ी: to please,to love, to show affection
व्युत्पत्ति: प्री + क्त, नत्वाभावः (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | प्रीतः | प्रीतौ | प्रीताः |
| द्वितीया | प्रीतम् | प्रीतौ | प्रीतान् |
| तृतीया | प्रीतेन | प्रीताभ्याम् | प्रीतैः |
| चतुर्थी | प्रीताय | प्रीताभ्याम् | प्रीतेभ्यः |
| पञ्चमी | प्रीतात् / प्रीताद् | प्रीताभ्याम् | प्रीतेभ्यः |
| षष्ठी | प्रीतस्य | प्रीतयोः | प्रीतानाम् |
| सप्तमी | प्रीते | प्रीतयोः | प्रीतेषु |
| सम्बोधन | हे प्रीत | हे प्रीतौ | हे प्रीताः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | प्रीयते | प्रीयेते | प्रीयन्ते |
| मध्यम | प्रीयसे | प्रीयेथे | प्रीयध्वे |
| उत्तम | प्रीये | प्रीयावहे | प्रीयामहे |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): प्रीयते · लिट् (आत्मने.): पिप्रिये · लुट् (आत्मने.): प्रेता · लृट् (आत्मने.): प्रेष्यते · लोट् (आत्मने.): प्रीयताम् · लङ् (आत्मने.): अप्रीयत · विधिलिङ् (आत्मने.): प्रीयेत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): प्रेषीष्ट · लुङ् (आत्मने.): अप्रेष्ट · लृङ् (आत्मने.): अप्रेष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: प्रयण · ण्वुल्: प्रायकः · तृच्: प्रेता · यत्: प्रेयः · तव्य: प्रेतव्यः · अनीयर्: प्रयणीयः · क्त: प्रीतः · क्तवतु: प्रीतवान् · शानच्: प्रीयमाणः · क्त्वा: प्रीत्वा · ल्यप्: प्रप्रीय · तुमुन्: प्रेतुम् · णमुल्: प्रायम् · क्तिन्: प्रीति · क्वसु: पिप्रीवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| प्रीतः | प्रीत (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: प्री + क्त 📚 |
प्रीतः 📚 ➤ प्रसन्न, खुश, प्रहृष्ट, आनन्दित
संस्कृत: प्रीतौ · पर्याय: हृष्ट, मत्त, तृप्त, प्रह्लन्न, प्रमुदित
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| प्रीत 📚 | प्रीतियुक्त । प्रसन्न । हर्षित । तुष्ट | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| प्रीत |
प्रसन्न (३.१.१०२) — हृष्ट, मत्त, तृप्त, प्रह्लन्न, प्रमुदित |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड