॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: क्रीडा करना, मौज करना
संस्कृत: विलासे
अंग्रेज़ी: to enjoy, to play
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | लडतात् / लडताद् / लडतु | लडताम् | लडन्तु |
| मध्यम | लड / लडतात् / लडताद् | लडतम् | लडत |
| उत्तम | लडानि | लडाव | लडाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: लडति · लिट्: ललाड · लुट्: लडिता · लृट्: लडिष्यति · लोट्: लडतात् · लङ्: अलडत् · विधिलिङ्: लडेत् · आशीर्लिङ्: लड्यात् · लुङ्: अलडीत् · लृङ्: अलडिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: लडन · ण्वुल्: लाडकः · तृच्: लडिता · ण्यत्: लाड्यः · तव्य: लडितव्यः · अनीयर्: लडनीयः · क्त: लडितः · क्तवतु: लडितवान् · शतृ: लडन् · स्य-शतृ: लडिष्यन् · क्त्वा: लडित्वा · ल्यप्: प्रलड्य · तुमुन्: लडितुम् · णमुल्: लाडम् · घञ्: लाडः · क्तिन्: लट्टि · क्वसु: लेडिवान्
अर्थ: फेकना, निराश होना
संस्कृत: क्षेपणे
अंग्रेज़ी: to throw, to be disappointed
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लिट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | आस | आसतुः | आसुः |
| मध्यम | आसिथ | आसथुः | आस |
| उत्तम | आस | आसिव | आसिम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: अस्यति · लिट्: आस · लुट्: असिता · लृट्: असिष्यति · लोट्: अस्यतात् · लङ्: आस्यत् · विधिलिङ्: अस्येत् · आशीर्लिङ्: अस्यात् · लुङ्: आस्थत् · लृङ्: आसिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: असन · ण्वुल्: आसकः · तृच्: असिता · ण्यत्: आस्यः · तव्य: असितव्यः · अनीयर्: असनीयः · क्त: अस्तः · क्तवतु: अस्तवान् · शतृ: अस्यन् · स्य-शतृ: असिष्यन् · क्त्वा: अस्त्वा · ल्यप्: प्रास्य · तुमुन्: असितुम् · णमुल्: आसम् · घञ्: आसः · क्तिन्: अस्ति · क्वसु: आसिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| फु-लड | समास: फु + लड् तत्पुरुष (सम्भावित) अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: लड् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: लड (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: लड् + अच् | लड (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: लड् + अच् |
| आस | अस् धातु (दिवादिगण, परस्मैपद) — लिट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: अस् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लिट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन | आसन् (नपुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन |
फुलड 📚फु 📚लड् ➤ फु + लड् (क्रीडा करना, मौज करना)
संस्कृत: विलासे
आस 📚 ➤ फेकना, निराश होना
संस्कृत: क्षेपणे
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| फु 📚 | मंत्र पढ़कर फूँकने की ध्वनि । मंत्र पढ़कर फूँकने का शब्द | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| लड् 📚 | (cf. √ लल्) cl. 1. P. (Dhātup. ix, 76) लडति, to play, sport, dally, Rā… | 🔵🟣 |
| अस् 📚 | cl. 2. P. अस्ति (2. sg. असि, 1. sg. अस्मि; pl. स्मसि or स्मस्, स्… | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| फुलडास | लड + आस | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड