॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: हिलना, स्फुरित होना
संस्कृत: सञ्चलने
अंग्रेज़ी: to throb, to pulse, to move, to palpitate
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | फुलतात् / फुलताद् / फुलतु | फुलताम् | फुलन्तु |
| मध्यम | फुल / फुलतात् / फुलताद् | फुलतम् | फुलत |
| उत्तम | फुलानि | फुलाव | फुलाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: फुलति · लिट्: पुफोल · लुट्: फोलिता · लृट्: फोलिष्यति · लोट्: फुलतात् · लङ्: अफुलत् · विधिलिङ्: फुलेत् · आशीर्लिङ्: फुल्यात् · लुङ्: अफोलीत् · लृङ्: अफोलिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: फोलन · ण्वुल्: फोलकः · तृच्: फोलिता · ण्यत्: फोल्यः · तव्य: फोलितव्यः · अनीयर्: फोलनीयः · क्त: फुलितः · क्तवतु: फुलितवान् · शतृ: फुलन् · स्य-शतृ: फोलिष्यन् · क्त्वा: फुलित्वा · ल्यप्: प्रफुल्य · तुमुन्: फोलितुम् · णमुल्: फोलम् · घञ्: फोलः · क्तिन्: फुल्ति · क्वसु: पुफुल्वान्
अर्थ: जाने वाला, गतिशील
संस्कृत: कृत्रिमपद्माकरः · पर्याय: कासार, सरसी
व्युत्पत्ति: सृ + अच् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | सरः | सरौ | सराः |
| द्वितीया | सरम् | सरौ | सरान् |
| तृतीया | सरेण | सराभ्याम् | सरैः |
| चतुर्थी | सराय | सराभ्याम् | सरेभ्यः |
| पञ्चमी | सरात् / सराद् | सराभ्याम् | सरेभ्यः |
| षष्ठी | सरस्य | सरयोः | सराणाम् |
| सप्तमी | सरे | सरयोः | सरेषु |
| सम्बोधन | हे सर | हे सरौ | हे सराः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
फुल 📚 ➤ हिलना, स्फुरित होना
संस्कृत: सञ्चलने
सरा 📚 ➤ जाने वाला, गतिशील
संस्कृत: कृत्रिमपद्माकरः · पर्याय: कासार, सरसी
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| फुल् 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें | |
| सर 📚 | बड़ा जलाशय । ताल । तालाब | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड