॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: कपाना, कम्पित करना, हिलाना, शोभित करना
संस्कृत: कम्पने
अंग्रेज़ी: to shake, to move, to decorate
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | धवतात् / धवताद् / धवतु / धावयतात् / धावयताद् / धावयतु / धूनयतात् / धूनयताद् / धूनयतु | धवताम् / धावयताम् / धूनयताम् | धवन्तु / धावयन्तु / धूनयन्तु |
| मध्यम | धव / धवतात् / धवताद् / धावय / धावयतात् / धावयताद् / धूनय / धूनयतात् / धूनयताद् | धवतम् / धावयतम् / धूनयतम् | धवत / धावयत / धूनयत |
| उत्तम | धवानि / धावयानि / धूनयानि | धवाव / धावयाव / धूनयाव | धवाम / धावयाम / धूनयाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: धवति · लट् (आत्मने.): धवते · लिट्: दुधाव · लिट् (आत्मने.): दुधुवे · लुट्: धविता · लुट् (आत्मने.): धविता · लृट्: धविष्यति · लृट् (आत्मने.): धविष्यते · लोट्: धवतात् · लोट् (आत्मने.): धवताम् · लङ्: अधवत् · लङ् (आत्मने.): अधवत · विधिलिङ्: धवेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): धवेत · आशीर्लिङ्: धाव्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): धविषीष्ट · लुङ्: अदूधवत् · लुङ् (आत्मने.): अदूधवत · लृङ्: अधविष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अधविष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: धवन · ण्वुल्: धावकः · तृच्: धोता · यत्: धव्यः · ण्यत्: धाव्यः · तव्य: धोतव्यः · अनीयर्: धवनीयः · क्त: धूतः · क्तवतु: धूतवान् · शतृ: धवन् · स्य-शतृ: धोष्यन् · शानच्: धवमानः · क्त्वा: धूत्वा · ल्यप्: प्रधूय · तुमुन्: धोतुम् · णमुल्: धावम् · क्तिन्: धूति · क्वसु: दुधूवान्
अर्थ: राशि,ढेर
व्युत्पत्ति: इरा+अण् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | ऐरम् | ऐरे | ऐराणि |
| द्वितीया | ऐरम् | ऐरे | ऐराणि |
| तृतीया | ऐरेण | ऐराभ्याम् | ऐरैः |
| चतुर्थी | ऐराय | ऐराभ्याम् | ऐरेभ्यः |
| पञ्चमी | ऐरात् / ऐराद् | ऐराभ्याम् | ऐरेभ्यः |
| षष्ठी | ऐरस्य | ऐरयोः | ऐराणाम् |
| सप्तमी | ऐरे | ऐरयोः | ऐरेषु |
| सम्बोधन | हे ऐर | हे ऐरे | हे ऐराणि |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| बद-धव | समास: बद + धू तत्पुरुष/कर्मधारय/बहुव्रीहि — प्रकार अर्थ पर निर्भर अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: धू धातु (चुरादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: धव (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन | धव (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: धु + अच् |
| ऐर | ऐर (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: ऐर (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन |
बदधव 📚बद 📚ध् ➤ बद (स्थिर रहना (कर्तृवाचक कृदन्त)) + धू (कपाना, कम्पित करना, हिलाना, शोभित करना)
संस्कृत: कम्पने
ऐर 📚 ➤ राशि,ढेर
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| बद 📚 | गरमी की बीमारी के कारण यों ही सूजी हुई जाँघ पर की गिलटी । गोहिया । बाघ… | 🟠🟢🟤 |
| ध् 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें | |
| ऐर 📚 | mfn. (fr. इरा), relating to or consisting of water or refreshment or … | 🔵🟢 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| बदधवैर | धव + ऐर | वृद्धि | वृद्धिरेचि (६.१.८८) |
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड