॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: नियंत्रित करना, बांधना
संस्कृत: संयमने
अंग्रेज़ी: to bind,to restrain,to control
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | बाधयति | बाधयतः | बाधयन्ति |
| मध्यम | बाधयसि | बाधयथः | बाधयथ |
| उत्तम | बाधयामि | बाधयावः | बाधयामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: बाधयति · लट् (आत्मने.): बाधयते · लिट्: बाधयाञ्चकार · लिट् (आत्मने.): बाधयाञ्चक्रे · लुट्: बाधयिता · लुट् (आत्मने.): बाधयिता · लृट्: बाधयिष्यति · लृट् (आत्मने.): बाधयिष्यते · लोट्: बाधयतात् · लोट् (आत्मने.): बाधयताम् · लङ्: अबाधयत् · लङ् (आत्मने.): अबाधयत · विधिलिङ्: बाधयेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): बाधयेत · आशीर्लिङ्: बाध्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): बाधयिषीष्ट · लुङ्: अबीबधत् · लुङ् (आत्मने.): अबीबधत · लृङ्: अबाधयिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अबाधयिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: बाधन · ण्वुल्: बाधकः · तृच्: बाधयिता · यत्: बाध्यः · तव्य: बाधयितव्यः · अनीयर्: बाधनीयः · क्त: बाधितः · क्तवतु: बाधितवान् · शतृ: बाधयन् · स्य-शतृ: बाधयिष्यन् · शानच्: बाधयमानः · क्त्वा: बाधयित्वा · ल्यप्: प्रबाध्य · तुमुन्: बाधयितुम् · णमुल्: बाधम् · क्तिन्: बाद्धि · क्वसु: बाधयाम्बभूवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| बाधयति | बध् धातु (चुरादिगण, परस्मैपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन अन्य सम्भावना: बध् धातु (चुरादिगण, परस्मैपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन · णिजन्त (प्रेरणार्थक) | बाध् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन · णिजन्त (प्रेरणार्थक) |
बाधयति ➤ नियंत्रित करना, बांधना
संस्कृत: संयमने
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड