॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: आहुति, भेंट, चढ़ावा
संस्कृत: भूतयज्ञः, बलिः, उपहारः · पर्याय: भागधेय, कर
व्युत्पत्ति: बल् + इन् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | बलिः | बली | बलयः |
| द्वितीया | बलिम् | बली | बलीन् |
| तृतीया | बलिना | बलिभ्याम् | बलिभिः |
| चतुर्थी | बलये | बलिभ्याम् | बलिभ्यः |
| पञ्चमी | बलेः | बलिभ्याम् | बलिभ्यः |
| षष्ठी | बलेः | बल्योः | बलीनाम् |
| सप्तमी | बलौ | बल्योः | बलिषु |
| सम्बोधन | हे बले | हे बली | हे बलयः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| बाह-बली | समास: बाह + बलि द्वन्द्व (सम्भावित — द्विवचन) अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: बलि (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, द्विवचन 📚 अन्य सम्भावना: बलि (पुं.) — द्वितीया विभक्ति, द्विवचन | बलि (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, द्विवचन |
बाहबली 📚बाह 📚बलि ➤ बाह (बवयोरभेदः" भुजा) + बलि (आहुति, भेंट, चढ़ावा)
संस्कृत: भूतयज्ञः, बलिः, उपहारः · पर्याय: भागधेय, कर
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| बाह 📚 | † ^१ संज्ञा पुं॰ | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| बलि 📚 | भूमि की उपज का वह अंश जो भूस्वामी प्रतिवर्ष राजा को देता है । कर । राज… | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| बलि |
बाण (३.३.५२) — तीर कर (२.८.२७) — भागधेय, कर |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड