॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: हिन्दी अर्थ उपलब्ध नहीं
संस्कृत: स्तम्भे
अंग्रेज़ी: to be firm to be fixed, to be straight
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लिट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | बबास | बेसतुः | बेसुः |
| मध्यम | बेसिथ | बेसथुः | बेस |
| उत्तम | बबस / बबास | बेसिव | बेसिम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: बस्यति · लिट्: बबास · लुट्: बसिता · लृट्: बसिष्यति · लोट्: बस्यतात् · लङ्: अबस्यत् · विधिलिङ्: बस्येत् · आशीर्लिङ्: बस्यात् · लुङ्: अबसत् · लृङ्: अबसिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: बसन · ण्वुल्: बासकः · तृच्: बसिता · ण्यत्: बास्यः · तव्य: बसितव्यः · अनीयर्: बसनीयः · क्त: बस्तः · क्तवतु: बस्तवान् · शतृ: बस्यन् · स्य-शतृ: बसिष्यन् · क्त्वा: बस्त्वा · ल्यप्: प्रबस्य · तुमुन्: बसितुम् · णमुल्: बासम् · घञ्: बासः · क्तिन्: बस्ति · क्वसु: बेसिवान्
अर्थ: फैलना, विस्तृत होना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: व्याप्तौ
अंग्रेज़ी: to pervade, to expand, to spread
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | अहा | अहे | अहाः |
| द्वितीया | अहाम् | अहे | अहाः |
| तृतीया | अहया | अहाभ्याम् | अहाभिः |
| चतुर्थी | अहायै | अहाभ्याम् | अहाभ्यः |
| पञ्चमी | अहायाः | अहाभ्याम् | अहाभ्यः |
| षष्ठी | अहायाः | अहयोः | अहानाम् |
| सप्तमी | अहायाम् | अहयोः | अहासु |
| सम्बोधन | हे अहे | हे अहे | हे अहाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अह्नोति | अह्नुतः | अह्नुवन्ति |
| मध्यम | अह्नोषि | अह्नुथः | अह्नुथ |
| उत्तम | अह्नोमि | अह्नुवः | अह्नुमः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: अह्नोति · लिट्: आह · लुट्: अहिता · लृट्: अहिष्यति · लोट्: अह्नुतात् · लङ्: आह्नोत् · विधिलिङ्: अह्नुयात् · आशीर्लिङ्: अह्यात् · लुङ्: आहीत् · लृङ्: आहिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: अहन · ण्वुल्: आहकः · तृच्: अहिता · ण्यत्: आह्यः · तव्य: अहितव्यः · अनीयर्: अहनीयः · क्त: अहितः · क्तवतु: अहितवान् · शतृ: अह्नुवन् · स्य-शतृ: अहिष्यन् · क्त्वा: अहित्वा · ल्यप्: प्राह्य · तुमुन्: अहितुम् · णमुल्: आहम् · घञ्: आहः · क्तिन्: आढि · क्वसु: आहिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| बेस | बस् धातु (दिवादिगण, परस्मैपद) — लिट् लकार, मध्यम पुरुष, बहुवचन 📚 अन्य सम्भावना: बेस (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: बिस् + घञ् |
| अहा | अहा (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: अह् + अच् 📚 अन्य सम्भावना: अहा (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, बहुवचन · कृदन्त: अह् + अच् | अहा (स्त्री.) — द्वितीया विभक्ति, बहुवचन · कृदन्त: अह् + अच् |
बेस 📚 ➤ पु ^१ संज्ञा पुं॰ दे॰ 'वेश' उमा-कोश
संस्कृत: स्तम्भे
अहा 📚 ➤ फैलना, विस्तृत होना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: व्याप्तौ
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| बस् 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें | |
| अहा 📚 | इसका प्रयोग प्रसन्नता और प्रशंसा की सूचना के लिये होता है; जैसे- अहा !… | 🟠 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| बेसाहा | बेस + अहा | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड