॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: डुबाना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: निमज्जने
अंग्रेज़ी: to immerse
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | बोलकः | बोलकौ | बोलकाः |
| द्वितीया | बोलकम् | बोलकौ | बोलकान् |
| तृतीया | बोलकेन | बोलकाभ्याम् | बोलकैः |
| चतुर्थी | बोलकाय | बोलकाभ्याम् | बोलकेभ्यः |
| पञ्चमी | बोलकात् / बोलकाद् | बोलकाभ्याम् | बोलकेभ्यः |
| षष्ठी | बोलकस्य | बोलकयोः | बोलकानाम् |
| सप्तमी | बोलके | बोलकयोः | बोलकेषु |
| सम्बोधन | हे बोलक | हे बोलकौ | हे बोलकाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | बोलयति | बोलयतः | बोलयन्ति |
| मध्यम | बोलयसि | बोलयथः | बोलयथ |
| उत्तम | बोलयामि | बोलयावः | बोलयामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: बोलयति · लट् (आत्मने.): बोलयते · लिट्: बोलयाञ्चकार · लिट् (आत्मने.): बोलयाञ्चक्रे · लुट्: बोलयिता · लुट् (आत्मने.): बोलयिता · लृट्: बोलयिष्यति · लृट् (आत्मने.): बोलयिष्यते · लोट्: बोलयतात् · लोट् (आत्मने.): बोलयताम् · लङ्: अबोलयत् · लङ् (आत्मने.): अबोलयत · विधिलिङ्: बोलयेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): बोलयेत · आशीर्लिङ्: बोल्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): बोलयिषीष्ट · लुङ्: अबूबुलत् · लुङ् (आत्मने.): अबूबुलत · लृङ्: अबोलयिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अबोलयिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: बोलन · ण्वुल्: बोलकः · तृच्: बोलयिता · यत्: बोल्यः · तव्य: बोलयितव्यः · अनीयर्: बोलनीयः · क्त: बोलितः · क्तवतु: बोलितवान् · शतृ: बोलयन् · स्य-शतृ: बोलयिष्यन् · शानच्: बोलयमानः · क्त्वा: बोलयित्वा · ल्यप्: प्रबोल्य · तुमुन्: बोलयितुम् · णमुल्: बोलम् · क्तिन्: बोल्ति · क्वसु: बोलयाम्बभूवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| बोलकः | बोलक (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: बुल् + ण्वुल् 📚 |
बोलकः 📚 ➤ डुबाना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: निमज्जने
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| बोलक 📚 | पु संज्ञा पुं॰ जलभ्रमण । (डिं॰) | 🟠 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड