॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: धारण करना, पास रखना, भाड़े पर लेना (वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद))
संस्कृत: भृतौ
अंग्रेज़ी: to rent, to hire, to employ
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | भटन् | भटन्तौ | भटन्तः |
| द्वितीया | भटन्तम् | भटन्तौ | भटतः |
| तृतीया | भटता | भटद्भ्याम् | भटद्भिः |
| चतुर्थी | भटते | भटद्भ्याम् | भटद्भ्यः |
| पञ्चमी | भटतः | भटद्भ्याम् | भटद्भ्यः |
| षष्ठी | भटतः | भटतोः | भटताम् |
| सप्तमी | भटति | भटतोः | भटत्सु |
| सम्बोधन | हे भटन् | हे भटन्तौ | हे भटन्तः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | भटति | भटतः | भटन्ति |
| मध्यम | भटसि | भटथः | भटथ |
| उत्तम | भटामि | भटावः | भटामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: भटति · लिट्: बभाट · लुट्: भटिता · लृट्: भटिष्यति · लोट्: भटतात् · लङ्: अभटत् · विधिलिङ्: भटेत् · आशीर्लिङ्: भट्यात् · लुङ्: अभटीत् · लृङ्: अभटिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: भटन · ण्वुल्: भाटकः · तृच्: भटिता · ण्यत्: भाट्यः · तव्य: भटितव्यः · अनीयर्: भटनीयः · क्त: भटितः · क्तवतु: भटितवान् · शतृ: भटन् · स्य-शतृ: भटिष्यन् · क्त्वा: भटित्वा · ल्यप्: प्रभट्य · तुमुन्: भटितुम् · णमुल्: भाटम् · घञ्: भाटः · क्तिन्: भट्टि · क्वसु: बभट्वान्
अर्थ: फेकना, निराश होना
संस्कृत: क्षेपणे
अंग्रेज़ी: to throw, to be disappointed
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लिट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | आस | आसतुः | आसुः |
| मध्यम | आसिथ | आसथुः | आस |
| उत्तम | आस | आसिव | आसिम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: अस्यति · लिट्: आस · लुट्: असिता · लृट्: असिष्यति · लोट्: अस्यतात् · लङ्: आस्यत् · विधिलिङ्: अस्येत् · आशीर्लिङ्: अस्यात् · लुङ्: आस्थत् · लृङ्: आसिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: असन · ण्वुल्: आसकः · तृच्: असिता · ण्यत्: आस्यः · तव्य: असितव्यः · अनीयर्: असनीयः · क्त: अस्तः · क्तवतु: अस्तवान् · शतृ: अस्यन् · स्य-शतृ: असिष्यन् · क्त्वा: अस्त्वा · ल्यप्: प्रास्य · तुमुन्: असितुम् · णमुल्: आसम् · घञ्: आसः · क्तिन्: अस्ति · क्वसु: आसिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| भटन् | भटत् (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: भट् + शतृ 📚 अन्य सम्भावना: भटत् (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: भट् + शतृ | भट् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लङ् लकार, प्रथम पुरुष, बहुवचन (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) |
| आस | अस् धातु (दिवादिगण, परस्मैपद) — लिट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: अस् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लिट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन | आसन् (नपुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन |
भटन् 📚 ➤ धारण करना, पास रखना, भाड़े पर लेना (वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद))
संस्कृत: भृतौ
आस 📚 ➤ फेकना, निराश होना
संस्कृत: क्षेपणे
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| भटत् 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें | |
| अस् 📚 | cl. 2. P. अस्ति (2. sg. असि, 1. sg. अस्मि; pl. स्मसि or स्मस्, स्… | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| भटनास | भटन् + आस | हल्-अच् संयोग | — |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड