॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: चमकना, प्रकाशित होना, सुन्दर दिखना (भाववाचक कृदन्त)
संस्कृत: दीप्तौ
अंग्रेज़ी: to glow, to shine, to look attractive, to look beautiful
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | भायः | भायौ | भायाः |
| द्वितीया | भायम् | भायौ | भायान् |
| तृतीया | भायेन | भायाभ्याम् | भायैः |
| चतुर्थी | भायाय | भायाभ्याम् | भायेभ्यः |
| पञ्चमी | भायात् / भायाद् | भायाभ्याम् | भायेभ्यः |
| षष्ठी | भायस्य | भाययोः | भायानाम् |
| सप्तमी | भाये | भाययोः | भायेषु |
| सम्बोधन | हे भाय | हे भायौ | हे भायाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | भाति | भातः | भान्ति |
| मध्यम | भासि | भाथः | भाथ |
| उत्तम | भामि | भावः | भामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: भाति · लिट्: बभौ · लुट्: भाता · लृट्: भास्यति · लोट्: भातात् · लङ्: अभात् · विधिलिङ्: भायात् · आशीर्लिङ्: भायात् · लुङ्: अभासीत् · लृङ्: अभास्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: भान · ण्वुल्: भायकः · तृच्: भाता · यत्: भेयः · तव्य: भातव्यः · अनीयर्: भानीयः · क्त: भातः · क्तवतु: भातवान् · शतृ: भान् · स्य-शतृ: भास्यन् · क्त्वा: भात्वा · ल्यप्: प्रभाय · तुमुन्: भातुम् · णमुल्: भायम् · घञ्: भायः · क्तिन्: भाति · क्वसु: बभिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| भायः | भाय (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: भा + घञ् 📚 |
भायः 📚 ➤ चमकना, प्रकाशित होना, सुन्दर दिखना (भाववाचक कृदन्त)
संस्कृत: दीप्तौ
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| भाय 📚 | ‡ ^१ संज्ञा पुं॰ भाई | 🟠 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड