॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: हिन्दी अर्थ उपलब्ध नहीं
अंग्रेज़ी: g. चादि (v.l.)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
अव्यय — इसके रूप विभक्ति/वचन से नहीं बदलते।
अर्थ: देना, मिल जाना
संस्कृत: दाने
अंग्रेज़ी: to give, to grant
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लङ् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अरात् / अराद् | अराताम् | अरान् / अरुः |
| मध्यम | अराः | अरातम् | अरात |
| उत्तम | अराम् | अराव | अराम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: राति · लिट्: ररौ · लुट्: राता · लृट्: रास्यति · लोट्: रातात् · लङ्: अरात् · विधिलिङ्: रायात् · आशीर्लिङ्: रायात् · लुङ्: अरासीत् · लृङ्: अरास्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: राण · ण्वुल्: रायकः · तृच्: राता · यत्: रेयः · तव्य: रातव्यः · अनीयर्: राणीयः · क्त: रातः · क्तवतु: रातवान् · शतृ: रान् · स्य-शतृ: रास्यन् · क्त्वा: रात्वा · ल्यप्: प्रराय · तुमुन्: रातुम् · णमुल्: रायम् · घञ्: रायः · क्तिन्: राति · क्वसु: ररिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| भु-खम् | समास: भु + खम् कर्मधारय (सम्भावित — पूर्वपद विशेषण) अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: अव्ययम् 📚 अन्य सम्भावना: ख (नपुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन | ख (नपुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन |
| अराः | रा धातु (अदादिगण, परस्मैपद) — लङ् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: अरा (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन | अर (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, बहुवचन |
भुखम् 📚भु 📚खम् ➤ भु + खम् (g. चादि (v.l.) (अंग्रेज़ी कोश))
अराः 📚 ➤ देना, मिल जाना
संस्कृत: दाने
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| भु 📚 | mfn. (ifc.) = 2. भू, becoming being existing, produced (cf. अग्नि-, प्… | 🔵 |
| खम् 📚 | ind. g. चादि (v.l.) | 🔵 |
| र् 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| भुखमरा | खम् + अराः | हल्-अच् संयोग | — |
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड