॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: हिन्दी अर्थ उपलब्ध नहीं
अंग्रेज़ी: (ifc.) = 2 भू, becoming being existing, produced (cf. अग्नि-, प्र-भु &c.)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | भुः | भू | भवः |
| द्वितीया | भुम् | भू | भून् |
| तृतीया | भुना | भुभ्याम् | भुभिः |
| चतुर्थी | भवे | भुभ्याम् | भुभ्यः |
| पञ्चमी | भोः | भुभ्याम् | भुभ्यः |
| षष्ठी | भोः | भ्वोः | भूनाम् |
| सप्तमी | भौ | भ्वोः | भुषु |
| सम्बोधन | हे भो | हे भू | हे भवः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
अर्थ: बांधना, रोकना (भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त)
संस्कृत: बन्धने
अंग्रेज़ी: to tie, to restrict, to hinder
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | मूतिः | मूती | मूतयः |
| द्वितीया | मूतिम् | मूती | मूतीः |
| तृतीया | मूत्या | मूतिभ्याम् | मूतिभिः |
| चतुर्थी | मूतये / मूत्यै | मूतिभ्याम् | मूतिभ्यः |
| पञ्चमी | मूतेः / मूत्याः | मूतिभ्याम् | मूतिभ्यः |
| षष्ठी | मूतेः / मूत्याः | मूत्योः | मूतीनाम् |
| सप्तमी | मूतौ / मूत्याम् | मूत्योः | मूतिषु |
| सम्बोधन | हे मूते | हे मूती | हे मूतयः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | मवति | मवतः | मवन्ति |
| मध्यम | मवसि | मवथः | मवथ |
| उत्तम | मवामि | मवावः | मवामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: मवति · लिट्: ममाव · लुट्: मविता · लृट्: मविष्यति · लोट्: मवतात् · लङ्: अमवत् · विधिलिङ्: मवेत् · आशीर्लिङ्: मव्यात् · लुङ्: अमवीत् · लृङ्: अमविष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: मवन · ण्वुल्: मावकः · तृच्: मविता · ण्यत्: माव्यः · तव्य: मवितव्यः · अनीयर्: मवनीयः · क्त: मवितः · क्तवतु: मवितवान् · शतृ: मवन् · स्य-शतृ: मविष्यन् · क्त्वा: मवित्वा · ल्यप्: प्रमव्य · तुमुन्: मवितुम् · णमुल्: मावम् · घञ्: मावः · क्तिन्: मूति · क्वसु: म्न्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| भौ | भु (पुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: भु (नपुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन |
| मूती | मूति (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, द्विवचन · कृदन्त: मव् + क्तिन् 📚 अन्य सम्भावना: मूति (स्त्री.) — द्वितीया विभक्ति, द्विवचन · कृदन्त: मव् + क्तिन् | मूति (स्त्री.) — सम्बोधन, द्विवचन · कृदन्त: मव् + क्तिन् |
भौ 📚 ➤ (ifc.) = 2 भू, becoming being existing, produced (cf. अग्नि-, प्र-भु &c.) (अंग्रेज़ी कोश)
मूती 📚 ➤ बांधना, रोकना (भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त)
संस्कृत: बन्धने
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| भु 📚 | mfn. (ifc.) = 2. भू, becoming being existing, produced (cf. अग्नि-, प्… | 🔵 |
| मूति 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड