🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:39:20 PM · CDSHARMA.IN

🕉️ श्लोकार्थ-बोधिनी

॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण

मार्जयतु

लम्बा गद्य (४००० अक्षर तक) भी लिख सकते हैं — वाक्य-वार विश्लेषण होगा। एक शब्द लिखने पर उसका अर्थ, सभी सम्भावित रूप, और पूरी शब्दरूप/धातुरूप तालिका दिखेगी।

🔎 पहचाना गया: एक शब्द

🔔 मूलशब्दः

भ्लक्षति

🌸 पदच्छेदः स्वचालित

भ्लक्षति

"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद

📖 शब्दकोशः — शब्द का पूर्ण परिचय कोश-आधारित

भ्लक्षति

अर्थ: खाना

संस्कृत: आदानसंवरणयोः

अंग्रेज़ी: to eat

सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):

  1. भ्लक्ष् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन
  2. भ्लक्षत् (नपुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: भ्लक्ष् + शतृ
  3. भ्लक्षत् (पुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: भ्लक्ष् + शतृ
  4. भ्लक्षता (स्त्री.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: भ्लक्ष् + घञ् · तद्धित: भ्लक्ष + तल् (भाववाचक)

  📘 धातु-रूपावली में सभी लकार

धातुरूप — भ्लक्ष् (भ्वादिगण) · अर्थ: खाना (आदानसंवरणयोः)

लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमभ्लक्षतिभ्लक्षतःभ्लक्षन्ति
मध्यमभ्लक्षसिभ्लक्षथःभ्लक्षथ
उत्तमभ्लक्षामिभ्लक्षावःभ्लक्षामः

दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: भ्लक्षति · लट् (आत्मने.): भ्लक्षते · लिट्: बभ्लक्ष · लिट् (आत्मने.): बभ्लक्षे · लुट्: भ्लक्षिता · लुट् (आत्मने.): भ्लक्षिता · लृट्: भ्लक्षिष्यति · लृट् (आत्मने.): भ्लक्षिष्यते · लोट्: भ्लक्षतात् · लोट् (आत्मने.): भ्लक्षताम् · लङ्: अभ्लक्षत् · लङ् (आत्मने.): अभ्लक्षत · विधिलिङ्: भ्लक्षेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): भ्लक्षेत · आशीर्लिङ्: भ्लक्ष्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): भ्लक्षिषीष्ट · लुङ्: अभ्लक्षीत् · लुङ् (आत्मने.): अभ्लक्षिष्ट · लृङ्: अभ्लक्षिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अभ्लक्षिष्यत

प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: भ्लक्षण · ण्वुल्: भ्लक्षकः · तृच्: भ्लक्षिता · ण्यत्: भ्लक्ष्यः · तव्य: भ्लक्षितव्यः · अनीयर्: भ्लक्षणीयः · क्त: भ्लक्षितः · क्तवतु: भ्लक्षितवान् · शतृ: भ्लक्षन् · स्य-शतृ: भ्लक्षिष्यन् · शानच्: भ्लक्षमाणः · क्त्वा: भ्लक्षित्वा · ल्यप्: प्रभ्लक्ष्य · तुमुन्: भ्लक्षितुम् · णमुल्: भ्लक्षम् · घञ्: भ्लक्षः · क्तिन्: भ्लष्टि · क्वसु: बभ्लक्ष्वान्

🌹 पदपरिचयः स्वचालित

पदम्विवरणम्
भ्लक्षतिभ्लक्ष् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन
अन्य सम्भावना: भ्लक्षत् (नपुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: भ्लक्ष् + शतृ | भ्लक्षत् (पुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: भ्लक्ष् + शतृ

🌷 पदार्थः कोश-आधारित

भ्लक्षति ➤ खाना
संस्कृत: आदानसंवरणयोः

📚 अमरकोश-सम्बन्धः अमरकोश

इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।

⚙️ व्याकरणम् स्वचालित

❖ सन्धिः

इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।

❖ समासः

कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।

❖ कृदन्तः

कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।

❖ तद्धितान्तः

कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।

विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड

⚑ कोई विश्लेषण गलत लगा? सूचित करें — इससे साधन सुधरता है
यह साधन कैसे काम करता है: सब कुछ इसी वेबसाइट के सर्वर पर होता है — कोई बाहरी API/AI नहीं, आपका श्लोक कहीं भेजा या सहेजा नहीं जाता। पदच्छेद पाणिनीय सन्धि-नियमों के उल्टे प्रयोग से, पदपरिचय लगभग ७.५ लाख शब्द-रूपों व १.२ लाख प्रातिपदिकों के कोश से, अर्थ आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश व अमरकोश से, और अन्वय विभक्ति-क्रम के नियमों से बनता है। स्वचालित होने से कहीं-कहीं विकल्प गलत चुना जा सकता है (हर पद के "अन्य सम्भावना" देखें); श्रीमद्भागवत के श्लोकों पर साइट की जाँची हुई टीका दिखती है।
शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (शब्दरूप, धातुरूप, आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश, अमरकोश) · सूत्र-लिंक: लघुसिद्धान्तकौमुदी।
💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें