॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: गर्वीला होना, रहना (पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) — प्रेरणार्थक (णिजन्त))
संस्कृत: मदनिवासयोः
अंग्रेज़ी: to be egoistic, to stay
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | मठति | मठतः | मठन्ति |
| मध्यम | मठसि | मठथः | मठथ |
| उत्तम | मठामि | मठावः | मठामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: मठति · लिट्: ममाठ · लुट्: मठिता · लृट्: मठिष्यति · लोट्: मठतात् · लङ्: अमठत् · विधिलिङ्: मठेत् · आशीर्लिङ्: मठ्यात् · लुङ्: अमठीत् · लृङ्: अमठिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: मठन · ण्वुल्: माठकः · तृच्: मठिता · ण्यत्: माठ्यः · तव्य: मठितव्यः · अनीयर्: मठनीयः · क्त: मठितः · क्तवतु: मठितवान् · शतृ: मठन् · स्य-शतृ: मठिष्यन् · क्त्वा: मठित्वा · ल्यप्: प्रमठ्य · तुमुन्: मठितुम् · णमुल्: माठम् · घञ्: माठः · क्तिन्: मट्टि · क्वसु: मेठिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| माठ्य | अव्यय — मठ् + णिच्+ल्यप् (पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) — प्रेरणार्थक (णिजन्त)) 📚 अन्य सम्भावना: माठ्य (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: मठ् + ण्यत् | माठ्य (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: मठ् + ण्यत् |
माठ्य 📚 ➤ गर्वीला होना, रहना (पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) — प्रेरणार्थक (णिजन्त))
संस्कृत: मदनिवासयोः
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| मठ् 📚 | (prob. invented for the words below) cl. 1. P. मठति, to dwell or to be… | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड