॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: नापना, गिनना, तौलना
संस्कृत: माने
अंग्रेज़ी: to measure, to weigh
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | माहतात् / माहताद् / माहतु | माहताम् | माहन्तु |
| मध्यम | माह / माहतात् / माहताद् | माहतम् | माहत |
| उत्तम | माहानि | माहाव | माहाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: माहति · लट् (आत्मने.): माहते · लिट्: ममाह · लिट् (आत्मने.): ममाहे · लुट्: माहिता · लुट् (आत्मने.): माहिता · लृट्: माहिष्यति · लृट् (आत्मने.): माहिष्यते · लोट्: माहतात् · लोट् (आत्मने.): माहताम् · लङ्: अमाहत् · लङ् (आत्मने.): अमाहत · विधिलिङ्: माहेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): माहेत · आशीर्लिङ्: माह्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): माहिषीष्ट · लुङ्: अमाहीत् · लुङ् (आत्मने.): अमाहिष्ट · लृङ्: अमाहिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अमाहिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: माहन · ण्वुल्: माहकः · तृच्: माहिता · ण्यत्: माह्यः · तव्य: माहितव्यः · अनीयर्: माहनीयः · क्त: माहितः · क्तवतु: माहितवान् · शतृ: माहन् · स्य-शतृ: माहिष्यन् · शानच्: माहमानः · क्त्वा: माहित्वा · ल्यप्: प्रमाह्य · तुमुन्: माहितुम् · णमुल्: माहम् · घञ्: माहः · क्तिन्: माढि · क्वसु: ममाह्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| माह | माह् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: माह (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: मह् + घञ् | माह (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: माह् + अच् |
माह 📚 ➤ नापना, गिनना, तौलना
संस्कृत: माने
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| माह् 📚 | cl. 1. P. Ā. माहति, ˚ते, to measure, mete, Dhātup. xxi, 29 | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड