॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: प्रतिषेधबोधक अव्यय, (नकारात्मक विरलतः) प्रायः लोट् लकार की क्रिया के साथ जुड़ा हुआ
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
अव्यय — इसके रूप विभक्ति/वचन से नहीं बदलते।
अर्थ: धारण करना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: धारणे · पर्याय: अरिष्ट, सर्वतोभद्र, हिङ्गुनिर्यास, पिचुमन्द, निम्ब
अंग्रेज़ी: to wear, to hold, to possess
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | मालकः | मालकौ | मालकाः |
| द्वितीया | मालकम् | मालकौ | मालकान् |
| तृतीया | मालकेन | मालकाभ्याम् | मालकैः |
| चतुर्थी | मालकाय | मालकाभ्याम् | मालकेभ्यः |
| पञ्चमी | मालकात् / मालकाद् | मालकाभ्याम् | मालकेभ्यः |
| षष्ठी | मालकस्य | मालकयोः | मालकानाम् |
| सप्तमी | मालके | मालकयोः | मालकेषु |
| सम्बोधन | हे मालक | हे मालकौ | हे मालकाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | मलते | मलेते | मलन्ते |
| मध्यम | मलसे | मलेथे | मलध्वे |
| उत्तम | मले | मलावहे | मलामहे |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): मलते · लिट् (आत्मने.): मेले · लुट् (आत्मने.): मलिता · लृट् (आत्मने.): मलिष्यते · लोट् (आत्मने.): मलताम् · लङ् (आत्मने.): अमलत · विधिलिङ् (आत्मने.): मलेत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): मलिषीष्ट · लुङ् (आत्मने.): अमलिष्ट · लृङ् (आत्मने.): अमलिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: मलन · ण्वुल्: मालकः · तृच्: मलिता · ण्यत्: माल्यः · तव्य: मलितव्यः · अनीयर्: मलनीयः · क्त: मलितः · क्तवतु: मलितवान् · शानच्: मलमानः · क्त्वा: मलित्वा · ल्यप्: प्रमल्य · तुमुन्: मलितुम् · णमुल्: मालम् · घञ्: मालः · क्तिन्: मल्ति · क्वसु: मेलिवान्
मा 📚 ➤ प्रतिषेधबोधक अव्यय, (नकारात्मक विरलतः) प्रायः लोट् लकार की क्रिया के साथ जुड़ा हुआ
उमालक 📚 ➤ धारण करना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: धारणे · पर्याय: अरिष्ट, सर्वतोभद्र, हिङ्गुनिर्यास, पिचुमन्द, निम्ब
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| मालक |
नीम के नाम (२.४.६२) — अरिष्ट, सर्वतोभद्र, हिंगुनिर्यास, पिचुमन्द, निम्ब |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| मोमालक | मा + उमालक | गुण | आद्गुणः (६.१.८७) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड