॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: प्रयत्न करना, उद्योग करना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: प्रयत्ने
अंग्रेज़ी: to try, to strive, to make effort, to attempt
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | यता | यते | यताः |
| द्वितीया | यताम् | यते | यताः |
| तृतीया | यतया | यताभ्याम् | यताभिः |
| चतुर्थी | यतायै | यताभ्याम् | यताभ्यः |
| पञ्चमी | यतायाः | यताभ्याम् | यताभ्यः |
| षष्ठी | यतायाः | यतयोः | यतानाम् |
| सप्तमी | यतायाम् | यतयोः | यतासु |
| सम्बोधन | हे यते | हे यते | हे यताः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | यतते | यतेते | यतन्ते |
| मध्यम | यतसे | यतेथे | यतध्वे |
| उत्तम | यते | यतावहे | यतामहे |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): यतते · लिट् (आत्मने.): येते · लुट् (आत्मने.): यतिता · लृट् (आत्मने.): यतिष्यते · लोट् (आत्मने.): यतताम् · लङ् (आत्मने.): अयतत · विधिलिङ् (आत्मने.): यतेत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): यतिषीष्ट · लुङ् (आत्मने.): अयतिष्ट · लृङ् (आत्मने.): अयतिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: यतन · ण्वुल्: यातकः · तृच्: यतिता · यत्: यत्यः · तव्य: यतितव्यः · अनीयर्: यतनीयः · क्त: यत्तः · क्तवतु: यत्तवान् · शानच्: यतमानः · क्त्वा: यतित्वा · ल्यप्: प्रयत्य · तुमुन्: यतितुम् · णमुल्: यातम् · घञ्: यातः · क्तिन्: यत्ति · क्वसु: येतिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| यता | यता (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: यत् + अच् 📚 अन्य सम्भावना: यत् (नपुं.) — तृतीया विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: इ + शतृ | यत् (पुं.) — तृतीया विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: इ + शतृ |
यता 📚 ➤ प्रयत्न करना, उद्योग करना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: प्रयत्ने
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| यता 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड