॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: संयमी, दमन करने वाला, शासक आदि
व्युत्पत्ति: यम् + ल्युट् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | यमनः | यमनौ | यमनाः |
| द्वितीया | यमनम् | यमनौ | यमनान् |
| तृतीया | यमनेन | यमनाभ्याम् | यमनैः |
| चतुर्थी | यमनाय | यमनाभ्याम् | यमनेभ्यः |
| पञ्चमी | यमनात् / यमनाद् | यमनाभ्याम् | यमनेभ्यः |
| षष्ठी | यमनस्य | यमनयोः | यमनानाम् |
| सप्तमी | यमने | यमनयोः | यमनेषु |
| सम्बोधन | हे यमन | हे यमनौ | हे यमनाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| यमनः | यमन (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन 📚 |
यमनः 📚 ➤ संयमी, दमन करने वाला, शासक आदि
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| यमन 📚 | प्रतिबंध या निरोध कनरा । नियम से बाँधना | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड