॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: यम, मृत्यु का देवता
संस्कृत: यमः · पर्याय: धर्मराज, पितृपति, समवर्तिन्, परेतराज्, कृतान्त
व्युत्पत्ति: यमः-राज्
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | यमराट् / यमराड् | यमराजौ | यमराजः |
| द्वितीया | यमराजम् | यमराजौ | यमराजः |
| तृतीया | यमराजा | यमराड्भ्याम् | यमराड्भिः |
| चतुर्थी | यमराजे | यमराड्भ्याम् | यमराड्भ्यः |
| पञ्चमी | यमराजः | यमराड्भ्याम् | यमराड्भ्यः |
| षष्ठी | यमराजः | यमराजोः | यमराजाम् |
| सप्तमी | यमराजि | यमराजोः | यमराट्त्सु / यमराट्सु |
| सम्बोधन | हे यमराट् / हे यमराड् | हे यमराजौ | हे यमराजः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| यमराजा | यमराज् (पुं.) — तृतीया विभक्ति, एकवचन 📚 |
यमराजा 📚 ➤ यम, मृत्यु का देवता
संस्कृत: यमः · पर्याय: धर्मराज, पितृपति, समवर्तिन्, परेतराज्, कृतान्त
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| यमराज् 📚 | m. king Y˚, L | 🔵 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| यमराज् |
कृतान्त (३.३.७१) — सिद्धान्त, भाग्य, बुरा काल (३.३.२०२) — समय |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.३ सेकण्ड