॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: चित्त स्थिर करना, मन को रोकना (विध्यर्थक कृदन्त)
संस्कृत: समाधौ
अंग्रेज़ी: to concentrate, to focus, to abstain from senses, to meditate
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | योज्यः | योज्यौ | योज्याः |
| द्वितीया | योज्यम् | योज्यौ | योज्यान् |
| तृतीया | योज्येन | योज्याभ्याम् | योज्यैः |
| चतुर्थी | योज्याय | योज्याभ्याम् | योज्येभ्यः |
| पञ्चमी | योज्यात् / योज्याद् | योज्याभ्याम् | योज्येभ्यः |
| षष्ठी | योज्यस्य | योज्ययोः | योज्यानाम् |
| सप्तमी | योज्ये | योज्ययोः | योज्येषु |
| सम्बोधन | हे योज्य | हे योज्यौ | हे योज्याः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | युज्यते | युज्येते | युज्यन्ते |
| मध्यम | युज्यसे | युज्येथे | युज्यध्वे |
| उत्तम | युज्ये | युज्यावहे | युज्यामहे |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): युज्यते · लिट् (आत्मने.): युयुजे · लुट् (आत्मने.): योक्ता · लृट् (आत्मने.): योक्ष्यते · लोट् (आत्मने.): युज्यताम् · लङ् (आत्मने.): अयुज्यत · विधिलिङ् (आत्मने.): युज्येत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): युक्षीष्ट · लुङ् (आत्मने.): अयुक्त · लृङ् (आत्मने.): अयोक्ष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: योजन · ण्वुल्: योजकः · तृच्: योक्ता · ण्यत्: योज्यः · तव्य: योक्तव्यः · अनीयर्: योजनीयः · क्त: युक्तः · क्तवतु: युक्तवान् · शानच्: युज्यमानः · क्त्वा: युक्त्वा · ल्यप्: प्रयुज्य · तुमुन्: योक्तुम् · णमुल्: योजम् · घञ्: योगः · क्तिन्: युक्ति · क्वसु: युयुज्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| योज्यम् | योज्य (पुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: युज् + ण्यत् 📚 अन्य सम्भावना: योज्य (नपुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: युज् + ण्यत् | योज्य (नपुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: युज् + ण्यत् |
योज्यम् 📚 ➤ चित्त स्थिर करना, मन को रोकना (विध्यर्थक कृदन्त)
संस्कृत: समाधौ
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| योज्य 📚 | जोड़ने के लायक । मिलाने के योग्य | 🟠🔵 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड