॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: बांधना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: बन्धने
अंग्रेज़ी: to tie, to bind
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | योतृ | योतृणी | योतॄणि |
| द्वितीया | योतृ | योतृणी | योतॄणि |
| तृतीया | योतृणा / योत्रा | योतृभ्याम् | योतृभिः |
| चतुर्थी | योतृणे / योत्रे | योतृभ्याम् | योतृभ्यः |
| पञ्चमी | योतृणः / योतुः | योतृभ्याम् | योतृभ्यः |
| षष्ठी | योतृणः / योतुः | योतृणोः / योत्रोः | योतॄणाम् |
| सप्तमी | योतृणि / योतरि | योतृणोः / योत्रोः | योतृषु |
| सम्बोधन | हे योतृ / हे योतः | हे योतृणी | हे योतॄणि |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | युनाति | युनीतः | युनन्ति |
| मध्यम | युनासि | युनीथः | युनीथ |
| उत्तम | युनामि | युनीवः | युनीमः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: युनाति · लट् (आत्मने.): युनीते · लिट्: युयाव · लिट् (आत्मने.): युयुवे · लुट्: योता · लुट् (आत्मने.): योता · लृट्: योष्यति · लृट् (आत्मने.): योष्यते · लोट्: युनातु · लोट् (आत्मने.): युनीताम् · लङ्: अयुनात् · लङ् (आत्मने.): अयुनीत · विधिलिङ्: युनीयात् · विधिलिङ् (आत्मने.): युनीत · आशीर्लिङ्: यूयात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): योषीष्ट · लुङ्: अयौषीत् · लुङ् (आत्मने.): अयोष्ट · लृङ्: अयोष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अयोष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: यवन · ण्वुल्: यावकः · तृच्: योता · यत्: यव्यः · ण्यत्: याव्यः · तव्य: योतव्यः · अनीयर्: यवनीयः · क्त: युतः · क्तवतु: युतवान् · शतृ: युनन् · स्य-शतृ: योष्यन् · शानच्: युनानः · क्त्वा: युत्वा · ल्यप्: प्रयुत्य · तुमुन्: योतुम् · णमुल्: यावम् · क्तिन्: युति · क्वसु: युयुवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| योतृ | योतृ (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: यु + तृच् 📚 अन्य सम्भावना: योतृ (नपुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: यु + तृच् | योतृ (नपुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: यु + तृच् |
योतृ 📚 ➤ बांधना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: बन्धने
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| योतृ 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड