॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: लड़ाई करना, युद्ध करना, संग्राम करना (विध्यर्थक कृदन्त)
संस्कृत: सम्प्रहारे
अंग्रेज़ी: to fight
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | योध्यः | योध्यौ | योध्याः |
| द्वितीया | योध्यम् | योध्यौ | योध्यान् |
| तृतीया | योध्येन | योध्याभ्याम् | योध्यैः |
| चतुर्थी | योध्याय | योध्याभ्याम् | योध्येभ्यः |
| पञ्चमी | योध्यात् / योध्याद् | योध्याभ्याम् | योध्येभ्यः |
| षष्ठी | योध्यस्य | योध्ययोः | योध्यानाम् |
| सप्तमी | योध्ये | योध्ययोः | योध्येषु |
| सम्बोधन | हे योध्य | हे योध्यौ | हे योध्याः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | युध्यते | युध्येते | युध्यन्ते |
| मध्यम | युध्यसे | युध्येथे | युध्यध्वे |
| उत्तम | युध्ये | युध्यावहे | युध्यामहे |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): युध्यते · लिट् (आत्मने.): युयुधे · लुट् (आत्मने.): योद्धा · लृट् (आत्मने.): योत्स्यते · लोट् (आत्मने.): युध्यताम् · लङ् (आत्मने.): अयुध्यत · विधिलिङ् (आत्मने.): युध्येत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): युत्सीष्ट · लुङ् (आत्मने.): अयुद्ध · लृङ् (आत्मने.): अयोत्स्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: योधन · ण्वुल्: योधकः · तृच्: योद्धा · ण्यत्: योध्यः · तव्य: योद्धव्यः · अनीयर्: योधनीयः · क्त: युद्धः · क्तवतु: युद्धवान् · शानच्: युध्यमानः · क्त्वा: युद्ध्वा · ल्यप्: प्रयुध्य · तुमुन्: योद्धुम् · णमुल्: योधम् · घञ्: योधः · क्तिन्: युद्धि · क्वसु: युयुध्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| योध्यः | योध्य (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: युध् + ण्यत् 📚 |
योध्यः 📚 ➤ लड़ाई करना, युद्ध करना, संग्राम करना (विध्यर्थक कृदन्त)
संस्कृत: सम्प्रहारे
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| योध्य 📚 | जिसके साथ युद्ध किया जा सके । युद्ध करने के योग्य | 🟠🔵 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड