॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: जाना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: गतौ
अंग्रेज़ी: to go
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | रखः | रखौ | रखाः |
| द्वितीया | रखम् | रखौ | रखान् |
| तृतीया | रखेण | रखाभ्याम् | रखैः |
| चतुर्थी | रखाय | रखाभ्याम् | रखेभ्यः |
| पञ्चमी | रखात् / रखाद् | रखाभ्याम् | रखेभ्यः |
| षष्ठी | रखस्य | रखयोः | रखाणाम् |
| सप्तमी | रखे | रखयोः | रखेषु |
| सम्बोधन | हे रख | हे रखौ | हे रखाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | रखति | रखतः | रखन्ति |
| मध्यम | रखसि | रखथः | रखथ |
| उत्तम | रखामि | रखावः | रखामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: रखति · लिट्: रराख · लुट्: रखिता · लृट्: रखिष्यति · लोट्: रखतात् · लङ्: अरखत् · विधिलिङ्: रखेत् · आशीर्लिङ्: रख्यात् · लुङ्: अरखीत् · लृङ्: अरखिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: रखण · ण्वुल्: राखकः · तृच्: रखिता · ण्यत्: राख्यः · तव्य: रखितव्यः · अनीयर्: रखणीयः · क्त: रखितः · क्तवतु: रखितवान् · शतृ: रखन् · स्य-शतृ: रखिष्यन् · क्त्वा: रखित्वा · ल्यप्: प्ररख्य · तुमुन्: रखितुम् · णमुल्: राखम् · घञ्: राखः · क्तिन्: रक्ति · क्वसु: रेखिवान्
अर्थ: जाना
संस्कृत: प्रापणे
अंग्रेज़ी: to go, to pass
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लङ् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अयात् / अयाद् | अयाताम् | अयान् / अयुः |
| मध्यम | अयाः | अयातम् | अयात |
| उत्तम | अयाम् | अयाव | अयाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: याति · लिट्: ययौ · लुट्: याता · लृट्: यास्यति · लोट्: यातात् · लङ्: अयात् · विधिलिङ्: यायात् · आशीर्लिङ्: यायात् · लुङ्: अयासीत् · लृङ्: अयास्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: यान · ण्वुल्: यायकः · तृच्: याता · यत्: येयः · तव्य: यातव्यः · अनीयर्: यानीयः · क्त: यातः · क्तवतु: यातवान् · शतृ: यान् · स्य-शतृ: यास्यन् · क्त्वा: यात्वा · ल्यप्: प्रयाय · तुमुन्: यातुम् · णमुल्: यायम् · घञ्: यायः · क्तिन्: याति · क्वसु: ययिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| रखे | रख (पुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: रख् + अच् 📚 अन्य सम्भावना: रख (नपुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: रख् + अच् | रखा (स्त्री.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: रख् + अच् |
| या | या धातु (अदादिगण, परस्मैपद) — लङ् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) 📚 अन्य सम्भावना: यद् (स्त्री.) — द्वितीया विभक्ति, बहुवचन | यद् (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन |
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| रख 📚 | † ^१ संज्ञा स्त्री॰ | 🟠🟢🟤 |
| य् 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड