॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: सन्देह करना, शंका करना
संस्कृत: शङ्कायाम्
अंग्रेज़ी: to doubt, to suspect
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लङ् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अरगत् / अरगद् | अरगताम् | अरगन् |
| मध्यम | अरगः | अरगतम् | अरगत |
| उत्तम | अरगम् | अरगाव | अरगाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: रगति · लिट्: रराग · लुट्: रगिता · लृट्: रगिष्यति · लोट्: रगतात् · लङ्: अरगत् · विधिलिङ्: रगेत् · आशीर्लिङ्: रग्यात् · लुङ्: अरगीत् · लृङ्: अरगिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: रगण · ण्वुल्: रागकः · तृच्: रगिता · ण्यत्: राग्यः · तव्य: रगितव्यः · अनीयर्: रगणीयः · क्त: रगितः · क्तवतु: रगितवान् · शतृ: रगन् · स्य-शतृ: रगिष्यन् · क्त्वा: रगित्वा · ल्यप्: प्ररग्य · तुमुन्: रगितुम् · णमुल्: रागम् · घञ्: रागः · क्तिन्: रक्ति · क्वसु: रेगिवान्
अर्थ: टेढ़ा चलना (वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद))
संस्कृत: कुटिलायां गतौ
अंग्रेज़ी: to move tortuously, to limp
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | अगन् | अगन्तौ | अगन्तः |
| द्वितीया | अगन्तम् | अगन्तौ | अगतः |
| तृतीया | अगता | अगद्भ्याम् | अगद्भिः |
| चतुर्थी | अगते | अगद्भ्याम् | अगद्भ्यः |
| पञ्चमी | अगतः | अगद्भ्याम् | अगद्भ्यः |
| षष्ठी | अगतः | अगतोः | अगताम् |
| सप्तमी | अगति | अगतोः | अगत्सु |
| सम्बोधन | हे अगन् | हे अगन्तौ | हे अगन्तः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अगति | अगतः | अगन्ति |
| मध्यम | अगसि | अगथः | अगथ |
| उत्तम | अगामि | अगावः | अगामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: अगति · लिट्: आग · लुट्: अगिता · लृट्: अगिष्यति · लोट्: अगतात् · लङ्: आगत् · विधिलिङ्: अगेत् · आशीर्लिङ्: अग्यात् · लुङ्: आगीत् · लृङ्: आगिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: अगन · ण्वुल्: आगकः · तृच्: अगिता · ण्यत्: आग्यः · तव्य: अगितव्यः · अनीयर्: अगनीयः · क्त: अगितः · क्तवतु: अगितवान् · शतृ: अगन् · स्य-शतृ: अगिष्यन् · क्त्वा: अगित्वा · ल्यप्: प्राग्य · तुमुन्: अगितुम् · णमुल्: आगम् · घञ्: आगः · क्तिन्: अक्ति · क्वसु: आगिवान्
अर्थ: स्वीकृति ‘हाँ'
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
अव्यय — इसके रूप विभक्ति/वचन से नहीं बदलते।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| रगम् | रग् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लङ् लकार, उत्तम पुरुष, एकवचन (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) 📚 अन्य सम्भावना: रग (पुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: रग् + अच् | रग (नपुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: रग् + अच् |
| अगन् | अगत् (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: अग् + शतृ 📚 अन्य सम्भावना: अगत् (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: अग् + शतृ |
| आ | अव्ययम् 📚 अन्य सम्भावना: ऋ (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन | ऌ (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन |
रगम् 📚 ➤ सन्देह करना, शंका करना
संस्कृत: शङ्कायाम्
अगन् 📚 ➤ टेढ़ा चलना (वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद))
संस्कृत: कुटिलायां गतौ
आ 📚 ➤ स्वीकृति ‘हाँ'
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| रग् 📚 | cl. 1. P. रगति (pf. रराग aor. अरगीत् &c., Gr.), to doubt, suspect, Dhā… | 🔵🟣 |
| अगत् 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| रगमगना | रगम् + अगन् | हल्-अच् संयोग | — |
| रगमगना | अगन् + आ | हल्-अच् संयोग | — |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड