॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: रंगना, किसी वस्तु में अनुरक्त होना, मोहित होना (विध्यर्थक कृदन्त — प्रेरणार्थक (णिजन्त))
संस्कृत: रागे
अंग्रेज़ी: to color, to be involved in, to be attracted to
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | रजनीयः | रजनीयौ | रजनीयाः |
| द्वितीया | रजनीयम् | रजनीयौ | रजनीयान् |
| तृतीया | रजनीयेन | रजनीयाभ्याम् | रजनीयैः |
| चतुर्थी | रजनीयाय | रजनीयाभ्याम् | रजनीयेभ्यः |
| पञ्चमी | रजनीयात् / रजनीयाद् | रजनीयाभ्याम् | रजनीयेभ्यः |
| षष्ठी | रजनीयस्य | रजनीययोः | रजनीयानाम् |
| सप्तमी | रजनीये | रजनीययोः | रजनीयेषु |
| सम्बोधन | हे रजनीय | हे रजनीयौ | हे रजनीयाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | रज्यति | रज्यतः | रज्यन्ति |
| मध्यम | रज्यसि | रज्यथः | रज्यथ |
| उत्तम | रज्यामि | रज्यावः | रज्यामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: रज्यति · लट् (आत्मने.): रज्यते · लिट्: ररञ्ज · लिट् (आत्मने.): ररञ्जे · लुट्: रङ्क्ता · लुट् (आत्मने.): रङ्क्ता · लृट्: रङ्क्ष्यति · लृट् (आत्मने.): रङ्क्ष्यते · लोट्: रज्यतात् · लोट् (आत्मने.): रज्यताम् · लङ्: अरज्यत् · लङ् (आत्मने.): अरज्यत · विधिलिङ्: रज्येत् · विधिलिङ् (आत्मने.): रज्येत · आशीर्लिङ्: रज्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): रङ्क्षीष्ट · लुङ्: अराङ्क्षीत् · लुङ् (आत्मने.): अरङ्क्त · लृङ्: अरङ्क्ष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अरङ्क्ष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: रञ्जन · ण्वुल्: रञ्जकः · तृच्: रङ्क्ता · ण्यत्: रञ्ज्यः · तव्य: रङ्क्तव्यः · अनीयर्: रञ्जनीयः · क्त: रक्तः · क्तवतु: रक्तवान् · शतृ: रज्यन् · स्य-शतृ: रङ्क्ष्यन् · शानच्: रज्यमानः · क्त्वा: रक्त्वा · ल्यप्: प्ररज्य · तुमुन्: रङ्क्तुम् · णमुल्: रञ्जम् · घञ्: रागः · क्तिन्: रक्ति · क्वसु: रेजिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| रजनीयः | रजनीय (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: रञ्ज् + णिच्+अनीयर् 📚 |
रजनीयः 📚 ➤ रंगना, किसी वस्तु में अनुरक्त होना, मोहित होना (विध्यर्थक कृदन्त — प्रेरणार्थक (णिजन्त))
संस्कृत: रागे
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| रजनीय 📚 | w.r. for महनीय, MBh | 🔵 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड