॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: छोड़ना, त्याग करना
संस्कृत: त्यागे
अंग्रेज़ी: to abandon,to quit, to leave
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लुङ् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अरीरहत | अरीरहेताम् | अरीरहन्त |
| मध्यम | अरीरहथाः | अरीरहेथाम् | अरीरहध्वम् |
| उत्तम | अरीरहे | अरीरहावहि | अरीरहामहि |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: रहयति · लट् (आत्मने.): रहयते · लिट्: रहयाञ्चकार · लिट् (आत्मने.): रहयाञ्चक्रे · लुट्: रहयिता · लुट् (आत्मने.): रहयिता · लृट्: रहयिष्यति · लृट् (आत्मने.): रहयिष्यते · लोट्: रहयतात् · लोट् (आत्मने.): रहयताम् · लङ्: अरहयत् · लङ् (आत्मने.): अरहयत · विधिलिङ्: रहयेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): रहयेत · आशीर्लिङ्: रह्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): रहयिषीष्ट · लुङ्: अरीरहत् · लुङ् (आत्मने.): अरीरहत · लृङ्: अरहयिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अरहयिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: रहण · ण्वुल्: रहकः · तृच्: रहयिता · यत्: रह्यः · तव्य: रहयितव्यः · अनीयर्: रहणीयः · क्त: रहितः · क्तवतु: रहितवान् · शतृ: रहयन् · स्य-शतृ: रहयिष्यन् · शानच्: रहयमाणः · क्त्वा: रहयित्वा · ल्यप्: प्ररहय्य · तुमुन्: रहयितुम् · णमुल्: राहम् · क्तिन्: राढि · क्वसु: रहयाम्बभूवान्
अर्थ: युक्त होना, मिलना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: श्लेषणे
अंग्रेज़ी: to adhere,to be absorbed,to dissolve, to unite
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | ला | ले | लाः |
| द्वितीया | लाम् | ले | लाः |
| तृतीया | लया | लाभ्याम् | लाभिः |
| चतुर्थी | लायै | लाभ्याम् | लाभ्यः |
| पञ्चमी | लायाः | लाभ्याम् | लाभ्यः |
| षष्ठी | लायाः | लयोः | लानाम् |
| सप्तमी | लायाम् | लयोः | लासु |
| सम्बोधन | हे ले | हे ले | हे लाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | लीयते | लीयेते | लीयन्ते |
| मध्यम | लीयसे | लीयेथे | लीयध्वे |
| उत्तम | लीये | लीयावहे | लीयामहे |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): लीयते · लिट् (आत्मने.): लिल्ये · लुट् (आत्मने.): लाता · लृट् (आत्मने.): लास्यते · लोट् (आत्मने.): लीयताम् · लङ् (आत्मने.): अलीयत · विधिलिङ् (आत्मने.): लीयेत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): लासीष्ट · लुङ् (आत्मने.): अलास्त · लृङ् (आत्मने.): अलास्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: लान · ण्वुल्: लायकः · तृच्: लाता · यत्: लेयः · तव्य: लातव्यः · अनीयर्: लानीयः · क्त: लीनः · क्तवतु: लीनवान् · शानच्: लीयमानः · क्त्वा: लीत्वा · ल्यप्: प्रलाय · तुमुन्: लातुम् · णमुल्: लायम् · क्तिन्: लीति · क्वसु: लिलीवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| रहि | रह् धातु (चुरादिगण, आत्मनेपद) — लुङ् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन · कर्मणि/भावे (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) 📚 अन्य सम्भावना: रह धातु (चुरादिगण, आत्मनेपद) — लुङ् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन · कर्मणि/भावे (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) |
| ला | ला (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: ली + अच् 📚 अन्य सम्भावना: ला (पुं.) — तृतीया विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: ली + अच् | ला (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: ली + अच् |
रहि 📚 ➤ छोड़ना, त्याग करना
संस्कृत: त्यागे
ला 📚 ➤ युक्त होना, मिलना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: श्लेषणे
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| रह् 📚 | cl. 1. P. (Dhātup. xvii, 82) रहति (pf. रराह &c. Gr.; inf. -रहितुम् See… | 🔵🟣 |
| ला 📚 | वे राजनियम या कानून जो देश या राज्य में शांति या सुव्यवस्था स्थापित कर… | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड