॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: छोड़ना, त्याग करना
संस्कृत: त्यागे
अंग्रेज़ी: to abandon,to quit, to leave
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लुङ् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अरीरहत | अरीरहेताम् | अरीरहन्त |
| मध्यम | अरीरहथाः | अरीरहेथाम् | अरीरहध्वम् |
| उत्तम | अरीरहे | अरीरहावहि | अरीरहामहि |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: रहयति · लट् (आत्मने.): रहयते · लिट्: रहयाञ्चकार · लिट् (आत्मने.): रहयाञ्चक्रे · लुट्: रहयिता · लुट् (आत्मने.): रहयिता · लृट्: रहयिष्यति · लृट् (आत्मने.): रहयिष्यते · लोट्: रहयतात् · लोट् (आत्मने.): रहयताम् · लङ्: अरहयत् · लङ् (आत्मने.): अरहयत · विधिलिङ्: रहयेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): रहयेत · आशीर्लिङ्: रह्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): रहयिषीष्ट · लुङ्: अरीरहत् · लुङ् (आत्मने.): अरीरहत · लृङ्: अरहयिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अरहयिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: रहण · ण्वुल्: रहकः · तृच्: रहयिता · यत्: रह्यः · तव्य: रहयितव्यः · अनीयर्: रहणीयः · क्त: रहितः · क्तवतु: रहितवान् · शतृ: रहयन् · स्य-शतृ: रहयिष्यन् · शानच्: रहयमाणः · क्त्वा: रहयित्वा · ल्यप्: प्ररहय्य · तुमुन्: रहयितुम् · णमुल्: राहम् · क्तिन्: राढि · क्वसु: रहयाम्बभूवान्
अर्थ: जाना
संस्कृत: गतौ
अंग्रेज़ी: to go
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | एति | इतः | यन्ति |
| मध्यम | एषि | इथः | इथ |
| उत्तम | एमि | इवः | इमः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: एति · लिट्: इयाय · लुट्: एता · लृट्: एष्यति · लोट्: इतात् · लङ्: ऐत् · विधिलिङ्: इयात् · आशीर्लिङ्: ईयात् · लुङ्: अगात् · लृङ्: ऐष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: अयन · ण्वुल्: आयकः · तृच्: एता · यत्: एयः · तव्य: एतव्यः · अनीयर्: अयनीयः · क्त: इतः · क्तवतु: इतवान् · शतृ: यन् · स्य-शतृ: एष्यन् · क्त्वा: इत्वा · ल्यप्: प्रेत्य · तुमुन्: एतुम् · णमुल्: आयम् · क्तिन्: इति · क्वसु: ईयिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| रहि | रह् धातु (चुरादिगण, आत्मनेपद) — लुङ् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन · कर्मणि/भावे (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) 📚 अन्य सम्भावना: रह धातु (चुरादिगण, आत्मनेपद) — लुङ् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन · कर्मणि/भावे (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) |
| इमः | इ धातु (अदादिगण, परस्मैपद) — लट् लकार, उत्तम पुरुष, बहुवचन 📚 |
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| रह् 📚 | cl. 1. P. (Dhātup. xvii, 82) रहति (pf. रराह &c. Gr.; inf. -रहितुम् See… | 🔵🟣 |
| इम 📚 | पु क्रि॰ वि॰ दे॰ 'इमि' | 🟠🔵 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| रहीम | रहि + इमः | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड