🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:26:44 PM · CDSHARMA.IN

🕉️ श्लोकार्थ-बोधिनी

॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण

मार्जयतु

लम्बा गद्य (४००० अक्षर तक) भी लिख सकते हैं — वाक्य-वार विश्लेषण होगा। एक शब्द लिखने पर उसका अर्थ, सभी सम्भावित रूप, और पूरी शब्दरूप/धातुरूप तालिका दिखेगी।

🔎 पहचाना गया: एक शब्द

🔔 मूलशब्दः

लम्बते

🌸 पदच्छेदः स्वचालित

लम्बते

"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद

📖 शब्दकोशः — शब्द का पूर्ण परिचय कोश-आधारित

लम्बते

अर्थ: शब्द करना, शोर करना

संस्कृत: शब्दे

अंग्रेज़ी: to sound, to make noise, to shout

सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):

  1. लम्ब् धातु (भ्वादिगण, आत्मनेपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन
  2. लम्बता (स्त्री.) — चतुर्थी विभक्ति, एकवचन · तद्धित: लम्ब + तल् (भाववाचक)
  3. लम्बता (स्त्री.) — सम्बोधन, एकवचन · तद्धित: लम्ब + तल् (भाववाचक)
  4. लम्बता (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, द्विवचन · तद्धित: लम्ब + तल् (भाववाचक)
  5. लम्बता (स्त्री.) — द्वितीया विभक्ति, द्विवचन · तद्धित: लम्ब + तल् (भाववाचक)
  6. लम्बता (स्त्री.) — सम्बोधन, द्विवचन · तद्धित: लम्ब + तल् (भाववाचक)

  📘 धातु-रूपावली में सभी लकार

धातुरूप — लम्ब् (भ्वादिगण) · अर्थ: शब्द करना, शोर करना (शब्दे)

लट् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमलम्बतेलम्बेतेलम्बन्ते
मध्यमलम्बसेलम्बेथेलम्बध्वे
उत्तमलम्बेलम्बावहेलम्बामहे

दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): लम्बते · लिट् (आत्मने.): ललम्बे · लुट् (आत्मने.): लम्बिता · लृट् (आत्मने.): लम्बिष्यते · लोट् (आत्मने.): लम्बताम् · लङ् (आत्मने.): अलम्बत · विधिलिङ् (आत्मने.): लम्बेत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): लम्बिषीष्ट · लुङ् (आत्मने.): अलम्बिष्ट · लृङ् (आत्मने.): अलम्बिष्यत

प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: लम्बन · ण्वुल्: लम्बकः · तृच्: लम्बिता · ण्यत्: लम्ब्यः · तव्य: लम्बितव्यः · अनीयर्: लम्बनीयः · क्त: लम्बितः · क्तवतु: लम्बितवान् · शानच्: लम्बमानः · क्त्वा: लम्बित्वा · ल्यप्: प्रलम्ब्य · तुमुन्: लम्बितुम् · णमुल्: लम्बम् · घञ्: लम्बः · क्तिन्: लम्प्ति · क्वसु: ललम्ब्वान्

🌹 पदपरिचयः स्वचालित

पदम्विवरणम्
लम्बतेलम्ब् धातु (भ्वादिगण, आत्मनेपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन
अन्य सम्भावना: लम्बता (स्त्री.) — चतुर्थी विभक्ति, एकवचन · तद्धित: लम्ब + तल् (भाववाचक) | लम्बता (स्त्री.) — सम्बोधन, एकवचन · तद्धित: लम्ब + तल् (भाववाचक)

🌷 पदार्थः कोश-आधारित

लम्बते ➤ शब्द करना, शोर करना
संस्कृत: शब्दे

📚 अमरकोश-सम्बन्धः अमरकोश

इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।

⚙️ व्याकरणम् स्वचालित

❖ सन्धिः

इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।

❖ समासः

कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।

❖ कृदन्तः

कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।

❖ तद्धितान्तः

कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।

विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड

⚑ कोई विश्लेषण गलत लगा? सूचित करें — इससे साधन सुधरता है
यह साधन कैसे काम करता है: सब कुछ इसी वेबसाइट के सर्वर पर होता है — कोई बाहरी API/AI नहीं, आपका श्लोक कहीं भेजा या सहेजा नहीं जाता। पदच्छेद पाणिनीय सन्धि-नियमों के उल्टे प्रयोग से, पदपरिचय लगभग ७.५ लाख शब्द-रूपों व १.२ लाख प्रातिपदिकों के कोश से, अर्थ आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश व अमरकोश से, और अन्वय विभक्ति-क्रम के नियमों से बनता है। स्वचालित होने से कहीं-कहीं विकल्प गलत चुना जा सकता है (हर पद के "अन्य सम्भावना" देखें); श्रीमद्भागवत के श्लोकों पर साइट की जाँची हुई टीका दिखती है।
शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (शब्दरूप, धातुरूप, आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश, अमरकोश) · सूत्र-लिंक: लघुसिद्धान्तकौमुदी।
💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें