॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: कतरना, काटना, चीरना
संस्कृत: छेदने
अंग्रेज़ी: to cut, to pluck, to destroy, to dissolve
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लङ् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अलुनात् / अलुनाद् | अलुनीताम् | अलुनन् |
| मध्यम | अलुनाः | अलुनीतम् | अलुनीत |
| उत्तम | अलुनाम् | अलुनीव | अलुनीम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: लुनाति · लट् (आत्मने.): लुनीते · लिट्: लुलाव · लिट् (आत्मने.): लुलुवे · लुट्: लविता · लुट् (आत्मने.): लविता · लृट्: लविष्यति · लृट् (आत्मने.): लविष्यते · लोट्: लुनातु · लोट् (आत्मने.): लुनीताम् · लङ्: अलुनात् · लङ् (आत्मने.): अलुनीत · विधिलिङ्: लुनीयात् · विधिलिङ् (आत्मने.): लुनीत · आशीर्लिङ्: लूयात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): लविषीष्ट · लुङ्: अलावीत् · लुङ् (आत्मने.): अलविष्ट · लृङ्: अलविष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अलविष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: लवन · ण्वुल्: लावकः · तृच्: लविता · यत्: लव्यः · ण्यत्: लाव्यः · तव्य: लवितव्यः · अनीयर्: लवनीयः · क्त: लूनः · क्तवतु: लूनवान् · शतृ: लुनन् · स्य-शतृ: लविष्यन् · शानच्: लुनानः · क्त्वा: लूत्वा · ल्यप्: प्रलूय · तुमुन्: लवितुम् · णमुल्: लावम् · क्तिन्: लूनि · क्वसु: लुलूवान्
अर्थ: स्वीकृति ‘हाँ'
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
अव्यय — इसके रूप विभक्ति/वचन से नहीं बदलते।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| लुनन् | लू धातु (क्र्यादिगण, परस्मैपद) — लङ् लकार, प्रथम पुरुष, बहुवचन (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) 📚 अन्य सम्भावना: लुनत् (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: लू + शतृ | लुनत् (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: लू + शतृ |
| आ | अव्ययम् 📚 अन्य सम्भावना: ऋ (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन | ऌ (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन |
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| ल् 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| लुनना | लुनन् + आ | हल्-अच् संयोग | — |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड